Tải bản đầy đủ (.doc) (10 trang)

Vai trò của quản lý thị trường trong công tác đấu tranh chống hàng giả và bảo vệ tên gọi xuất xứ chỉ dẫn, địa lý .DOC

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (84.1 KB, 10 trang )

Lời nói đầu
Năm 1999, nhìn chung giá cả hàng hoá trên thị trờng cả nớc tơng
đối ổn định, không có biến động lớn. Mặc dù có lúc một số mặt hàng giá
tăng từ 3 đến 5%, có mặt hàng tăng từ 8 đến 10% so với năm 1998 nhng
do có sự chỉ đạo kịp thời của chính phủ, sự nỗ lực của chính phủ, sự nỗ
lực của các bộ, ngành liên quan và của các địa phơng nên đà sớm đợc
khắc phục.
Năm 1999 cũng là những năm tiếp tục chịu ¶nh hëng cña cuéc
khñng ho¶ng kinh tÕ trong khu vùc. Thị trờng Việt Nam bị sức ép về hàng
hoá của các nớc. Bọn buôn lậu bằng nhiều thủ đoạn đa hàng hoá d thừa
của các nớc vào thị trờng nớc ta tiêu thụ. Tình trạng buôn lậu trốn thuế
vẫn tiếp diễn. Trong lúc đó các xí nghiệp sản xuất, kinh doanh và ngời
tiêu dùng bị tác động tâm lý của hai luật thuế mới (thuế giá trị gia tăng,
thuế thu nhập doanh nghiệp ) đặc biệt là giá trị gia tăng.
Nạn hán hạn, lụt bÃo liên tiếp diễn ra đồng bào miền trung lại vừa
trải qua hai trận lũ lụt nặng nề ảnh hởng rất lớn đến đời sống kinh tế, trật
tự xà hội và lu thông hàng hóa trên thị trờng.
Tình trạng buôn lậu vẫn tiếp diễn bằng nhiều hình thức và thủ đoạn
tinh vi, xảo quyệt. Ngoài những mặt hàng nhập lậu thờng xuyên từ nhiều
năm nay nh thuốc lá, rợu, ti vi, đầu vi deo, gạch men ốp lát, vải. quần áo
may sẵn đồ sứ... ĐÃ xuất hiện thêm một số mặt hàng nhập lậu mới nh

Đề tài: Vai trò của quản lý thị trờng trong công tác đấu tranh chống
hàng giả và bảo vệ tên gọi xuất xứ chỉ dẫn, địa lý
I Vai trò của lực lợng quản lý thị trờng trong công
tác đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả.

1


1. Địa vị pháp lý của lực lợng quản lý thị trờng.


Lực lợng QLTT đợc xác lập trên cơ sở nghị định số 10/CHI PHí
ngày 23/ O1/1995 của chính phủ về tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của
quản lý thị trờng, các văn bản quy phạm pháp luật khác của chính phủ,
của liên bộ và bộ thơng mại? Mới đây chính phủ giao thêm chức năng
thanh tra chuyên ngành thơng mại theo luật thơng mại cho lực lợng quản
lý thị trờng.
- Đối với công tác đấu tranh chống hàng giả, Bộ thơng mại là cơ
quan quản lý nhà nớc đợc chính phủ giao chủ chì trong công tác đấu tranh
chống sản xuất và buôn bán hàng giả trên thị trờng nội địa phối hợp cùng
các bộ ngành cùng hữu quan cịng nh tỉ chøc, kiĨm tra, sư lý c¸c tổ chức,
cá nhân sản xuất và buôn bán hàng giả, bao gồm hàng giả về chất lợng, về
lợng, về nhÃn hiƯu, vỊ ngn gèc xt xø ( vi ph¹m qun sở hữu công
nghiệp )về bao bì nhÃn mác hàng hoá.
- Cục quản lý thị trờng là cơ quan giúp Bộ trởng Bộ thơng mại thực
hiện chức năng quản lý nhà nớc về thơng mại. Theo đó, quản lý thị trờng
là lực lợng chuyên trách đợc tổ chức thành hệ thống từ trung ơng đến 61
tỉnh, thành phố trực thuộc trung ơng gồm 500 đội với hơn 5000 nghìn
kiểm soát viên đóng tại địa bàn các quận, huyện, có chức năng kiểm tra,
kiểm soát thị trờng, đấu tranh chống các vi phạm pháp luật trong hoạt
động thơng mại nói chung và đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng
giả nói riêng.
2- Nhiệm vụ, quyền hạn tổ chức bộ máy của quản lý thị trờng.
Căn cứ nội dung quản lý nhà nớc của bộ thơng mại: Căn cứ chức
năng, nhiệm vụ và quyền hạn của quản lý thị trờng, lực lợng quản lý thị
trờng trong công tác đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả đà và
đang thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Xây dựng các văn bản pháp luật có liên quan đến công tác đấu
tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả: Cục quản lý thị trờng là cơ
quan giúp Bộ trởng Bộ thơng mại soạn thảo trình thủ tớng chính phủ ký
chỉ thị 31/ 1999/ CT TTG ngày 27/10/1999 về đấu tranh chống sản


2


xuất và buốn bán hàng giả. Tiếp theo là thông t liên tịch số 10 giữa các bộ
thơng mại tài chính công an khoa học công nghệ và môi trờng hớng dẫn thực hiện chỉ thị 31/ CT- TTG.
- Về tổ chức bộ máy; Thành lập ban chỉ đạo trung ơng chống hàng
giả, trong đó cục trởng cục quản lý thị trờng là uỷ viên đồng phụ trách bộ
phận thờng trực giúp việc ban chỉ đạo 31 T. Ư. Thành lập phòng nghiệp
vụ II chuyên về chống hàng giả ở cục quản lý thị trờng và hơn 500 đội
quản lý thị trờng đóng trên địa bàn vừa có trách nhiệm trong công tác đấu
tranh chống buôn lậu vừa chống hàng giả và các hành vi kinh doanh trái
pháp luật khác, ngoài ra còn có các đội chuyên chống hàng giả tại một số
chi cục: Hà Nội T. P Hå chÝ Minh...
- VỊ tỉ chøc thùc hiƯn:
+ TiÕn hành kiểm tra, kiểm soát và sử lý những vi phạm về sản xuất
và buôn bán hàng giả.
+ Hớng dẫn nghiệp vụ về công tác đấu tranh chống sản xuất và
buôn bán hàng giả
+ Tổ chức các hội nghị, hội thảo chuyên đề về công tác đấu tranh
chống sản xuất và buôn bán hàng giả trong các năm 1999, 2000và 2001.
+ Tổ chức công tác tuyên truyền thông qua các triển lÃm về hàng
giả ở Nghệ An, Hà Nội, T P Hồ chí Minh...
+ Cử cán bộ học tập nghiên cứu ở nớc ngoài về những vấn đề có
liên quan đến sở hữu công nghiệp.
+ Hợp tác quốc tế trong chơng trình hợp tác pháp- Việt về đấu tranh
chống hàng giả và bảo vệ tên gọi nguồn gốc xuất xứ trong nhiều năm qua.
II. Lực lợng quản lý thị trờng trong công tác đấu
tranh chống hàng giả và bảo vệ tên gọi xuất xứ, chỉ dẫn
địa lý.


3


1. Thực trạng công tác đấu tranh chống hàng giả và bảo vệ tên gọi
xuất xứ, chỉ dẫn địa lý.
Thực trạng sẳn xuất và buôn bán hàng giả ở Việt Nam diễn biến
phức tạp với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi. Hàng giả xuất hiện ở mọi
nơi, từ những mặt hàng thông thờng đến những mặt hàng cao cấp, từ hàng
tiêu dùng đến t liệu sản xuất... Hàng giả đang là nguy cơ lớn đối với nhà
sản xuất trong nớc, ảnh hởng tiêu cực đến môi trờng đầu t sản xuất, nhiều
mặt hàng ảnh hởng xấu đến sức khoẻ cđa ngêi tiªu dïng nh ý kiÕn kÕt
ln cđa Phã Thủ Tớng Nguyễn Tấn Dũng tại hội nghị ngày 14/2/2000 tại
T. P Hồ Chí Minh bàn các giải pháp tiếp tục đẩy mạnh chống buôn lậu,
gian lận thơng mại và chống hàng giả. Hàng giả chủ yếu là giả nhÃn hiệu
nh bột ngọt, rợu, nớc khoáng, dầu gội đầu, bột mầu xây dựng, xi măng,
các loại bao bì, nhÃn mác. Hàng kém chất lợng chủ yếu là hàng đà quá
hạn sử dụng, không đạt tiêu chuẩn quy định, sử dụng đờng hoá học trong
pha, chế biến nh nớc mắm, thuốc tân dợc, bánh kẹo, rợu, thịt cá hộp, sữa
hộp, bột canh, thuốc thú y... Ngoài ra, đáng chú ý là một số mặt hàng của
Việt Nam bị nớc ngoài làm giả vi phạm về tên gọi xuất xứ, chỉ dẫn địa lý
để kinh doanh trục lợi nh nớc mắm phú quốc, phồng tôm sa giang...
Trong những năm gần đây, chính phủ Việt Nam đà quan tâm và
ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến công tác
đấu tranh chống hàng giả. Tuy nhiên hệ thống các văn bản này đến nay
vẫn cha hoàn chỉnh, trong đó phải kể đến các điều ớc quốc tế đa phơng và
song phơng và Việt Nam ký kết và tham gia.
Sau một năm thực hiện chỉ thị 31/1999 /CT TTG ngày
27/10/1999 của thủ tớng chính phủ về đấu tranh chống sản xuất và buôn
bán hàng giả, vai trò của lực lợng quản lý thị trờng tiếp tục đợc khẳng

định, góp phần tích cực bảo vệ quyền lợi chính đáng của ngời tiêu dùng và
các đơn vị sản xuất kinh doanh chân chính. Trong năm 2000 và quý
I/2001, lực lợng quản lý thị trờng đà kiểm tra phát hiện xử lý trên 3400 vụ
sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng vi pham sở hữu công nghiệp, hàng
kém chất lợng,hàng quá hạn sử dụng, ngăn chặn tịch thu một khối lợng
lớn các mặt hàng tiêu dùng, lơng thực, thực phẩm, vật t phục vụ sản xuất...
Trong đó đáng chú ý là các mặt hàng có liên quan đến vệ sinh an toàn
thực phẩm, ảnh hởng xấu đến sức khoẻ và tính mạng ngêi tiªu dïng:
4


39248chai nớc giải khát quá hạn sử dụng, 6594chai nớc mắm kém chất lợng, 25206chai rợu giả và kém chất lợng.
Phơng thức, thủ đoạn sản xuất hàng giả rất phức tạp và ngày càng
tinh vi. Việc sản xuất, chế biến thờng với quy mô nhỏ, tại nơi kín đáo,
canh gác chặt chẽ nên khó phát hiện. Hàng giả đợc sản xt tõ níc ngoµi,
sau khi nhËp khÈu vµo ViƯt Nam sẽ thay đổi nhÃn mác, tên và địa chỉ nhà
sản xuất rồi mới đa ra thị trờng tiêu thụ ( rợu, phân bón, mỹ phẩm...) Nơi
tiêu thụ hàng giả, hàng kém chất lợng phần lớn tập trung ở vùng nông
thôn, miền núi, những vùng nhận thức của ngời dân cha cao, mức sống
thấp nên thờng ham rẻ. Các đối tợng tham gia sản xuất, buôn bán hàng giả
phần lớn là các t thơng không có cửa hàng, cửa hiệu cố định, không cớ
đăng ký kinh doanh, kinh doanh chốn thuế..
Trong thời gian qua, cục quản lý thị trờng đà phối hợp với một số
Bộ ngành có liên quan tổ chức hai hội nghị tập huấn nghiệp vụ về công
tác chống hàng giả cho lực lợng quản lý thị trờng trong cả nớc nhằm quán
triệt chủ trơng của chính phủ và hớng dẫn nghiệp vụ kiểm tra, kiểm soát
chống sản xuất và buôn bán hàng giả. Cục QLTT cũng đà tổ chøc hai héi
nghÞ doanh nghiƯp ë hai miỊn, víi sù tham gia của trên 200 doanh nghiệp
thuộc các thành phần kinh tế và các ngành khác nhau. Các hội nghị này
nhằm quán triệt, nâng cao nhận thức của các doanh nghiệp trong việc đấu

tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả và phối hợp với cơ quan chức
năng khi cần thiết. Đến nay đà có nhiều doanh nghiệp thực hiện dán tem
chống giả cho sản phẩm của mình. Cục có nhiều văn bản chỉ đao lực lợng
quản lý thị trờng trong cả nớc tăng cờng kiểm tra, kiểm soát việc sản xuất,
buôn bán hàng giả,hàng quá hạn sử dụng, hàng kém chất lợng, hàng
không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, các hành vi, vi phạm về sở hữu
công nghiệp, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, thờng xuyên của toàn lực lợng. Chi cục quản lý thị trờng các tỉnh, thành phố đà thực sự là vai trò đầu
mối tổ chức sự phối hợp công tác với các lực lợng chức năng trong công
tác chống hàng giả ở địa phơng.
Đấu tranh chống hàng giả là một công việc phức tạp và khó khăn,
là một nhiệm vụ quan trọng, thờng xuyên và lâu dài, đòi hỏi phải tiến
hành đồng bộ các giải pháp về quản lý, kinh tế, kỹ thuật và tổ chức thực
hiện...Trong nhóm biênhà nớc pháp tổ chức thực hiện, đặc biệt tới việc
5


nâng cao vai trò của lực lợng quản lý thị trờng trong công tác đấu tranh
chống hàng giả. Có nh vậy mới có thể đáp ứng tình hình và yêu cầu của
cuộc đấu tranh ch tạp và khó khăn, là một nhiệm vụ quan trọng, thờng
xuyên và lâu dàống hàng giả hiện nay, nhất là trong tiến trình hội nhập
kinh tế quốc tế
2- Tầm quan trọng của việc bảo hộ tên gọi xuất xứ và chỉ dẫn địa

Tên gọi nguồn gốc xuất xứ, chỉ dẫn địa lý là điều còn rất mới mẻ ở
Việt Nam, cả về mặt lý luận và thực tiễn. Trong chơng trình hợp tác của
pháp với Việt Nam vừa qua, bớc đầu đà tạo đợc sự hiểu biết sâu hơn về
vấn đề này. ở đây, tôi đi sâu vào khía cạnh bảo hộ chỉ dẫn địa lý nhằm
tăng tăng giá trị kinh tế và bảo hộ sản quốc gia.
Những sản phẩm đợc bảo hộ tên gọi xuất sứ là những sản phẩm
mang đặc trng riêng của một vùng. Đó là những sản phẩm có đặc tính

riêng, đợc hình thành từ thổ nhỡng, khí hậu điều kiện tự nhiên và những
đặc trng khác về nguyên liệu, bao bì... mà những vùng khách không có.
Việc bảo hộ tên gọi xuất sứ cho sản phẩm chính là bảo hộ uy tín của sản
phẩm, của vùng có sản phẩm, và do đó là bảo hộ di sản quốc gia. Đồng
thời tạo điều kiện thuận lợi để phát triển sản phẩm, nâng cao tính cạnh
tranh của sản phẩm, nâng cao giá trị kinh tế của vùng có sản phẩm nói
riêng, của đất nớc nói chung.
Để bảo hộ chỉ dẫn địa lý, trớc hết phải làm tốt những vấn đề sau
đây:
1 Phải thờng xuyên kiểm tra chất lợng hàng hoá ngay từ khâu
nuôit, trồng đánh bắt đến khâu gia công chế biến và phải đảm bảo môi trờng, môi sinh trong suốt quá trình này. Việc tổ chức quản lý những sản
phẩm tên gọi xuất xứ phải kiển soát từ số lợng, chất lợng nguyên liệu đợc
đa vào sản xuất, số lợng sản phẩm làm ra; quá trình đóng gói, sản phẩm đợc tiêu thụ và thị trờng tiêu thụ.
Để phù hợp với tình hình hội nhập kinh tế quốc tế, nhà sản xuất kể
cả các Hiệp hội nh Hiệp hội nớc mắm Phú Quốc và nhà quản lý phải áp

6


dụng hàng rào kỹ thuật thơng mại một cách chặt trẽ mà trong đó nhÃn
hiệu, nhÃn mác, mà vạch mà số của sản phẩm là những bộ phận.
2 - Để bảo vệ tên gọi xuất xứ, không thể nói đến vai trò của những
tổ chức giám định. việc tổ chức kiểm nghiệm tổ chức kiểm tra chất lợng
phải đợc lu ý để đảm bảo sản phẩm có tên gọi xuất xứ đúng với tên gọi
của nó.
3 Các sản phẩm đợc mang tên gọi xuất xứ phải đăng ký bảo hộ
nhÃn hiệu Trademark (logo) riêng cho từng sản phẩm.
4 Phải có sự phối hợp giữa nhà sản xuất, nhà quản lý đối với sản
phẩm đợc bảo vệ tên gọi xuất xứ và chỉ dẫn địa lý không chỉ trong nớc mà
còn đối với cơ quan quản lý nhà nớc có thẩm quyền của nhập khẩu sản

phẩm.
Theo tinh thần đó, lực lợng quản lý thị trờng với trách nhiệm của
mĩnh sẽ đóng góp tích cực cùng các tổ chức hữu quan góp phần bảo vệ
tiên gọi xuất xứ và chỉ dẫn địa lý của sản phẩm.
3. Những giải pháp quan trọng phục vụ cho công tác bảo hộ tên
gọi tên gọi xuất xứ và chỉ dẫn địa lý.
a. Tăng cờng công tác đào tạo, bồi dỡng kiến thức nghiệp vụ với lực
lợng kiểm soát viên thị trờng: cho đến nay, cục quản lý thị trờng đà tổ
chức biên soạn xong giáo trình bồi dỡng nghiệ vụ cho chông chức quản lý
thị trờng. Riêng công tác đấu tranh chống hàng giả có 4 chuyên đề liên
quan, nghiệp vụ điều tra đấu tranh chống các vi phạm pháp luật về thơng
mại: những vấn đề có liên quan tới bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp;
những nội dung cơ bản của quy chế nghi nhÃn hàng hoá và công tác đấu
tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả. Trong năm 2000, cục quản lý
thị trờng đà mở 4 lớp đào tạo cho 600 công chức quản lý thị trờng trong
cả nớc. Theo kế hoạch năm 2001 sẽ đào tạo tiếp khoản 1000 công chức và
dự kiến đến 2003 phổ cập chơng trình đào tạo này đối với toàn bộ lực lợng quản lý thị trờng.

7


b. Tăng cờng hợp tác quốc tế về chống gian lận thơng mại trong xu
thế hội nhập kinh tế quốc tế, ngoài việc hợp tác chặt chẽ trong trơng trình
hợp tác Pháp Việt về đấu tranh chống hàng giả và bảo vệ tên gọi nguồn
gốc xuất xứ, chú trọng tới xây dựng chơng trình hợp tác đấu tranh chống
hàng giả với các nớc trong khu vực nh Trung Quốc, Thái Lan.
c. Tăng cờng sự phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nớc và các
lực lợng có chức năng đấu tranh chống gian lận thơng mại nói chung và
chống hàng giả nói riêng nh Cục sở hữu công nghiệp, cục quản lý chất lợng và vệ sinh an toàn thực phẩm cảnh sát, thanh tra chuyên ngành... và
Hội bảo vệ ngời tiêu dùng Việt Nam.

d. Củng cố, đẩy mạnh mối quan hệ hợp tác với các Hiệp hội ngành
hàng, các doanh nghiệp trong công tác đấu tranh chống hàng giả và bảo
hộ nguồn gốc xuất xứ, chỉ dẫn địa lý.
e. Lực lợng quản lý thị trờng đang nghiên cứu tìn ra các giải pháp
cần thiết để thực hiện tốt công tác kiểm tra kiểm soát và xử lý các vi
phạm pháp luật về hàng giả lu thông trên thị trờng nội địa, các vi phạm về
bảo hộ nguồn gốc xuất xứ và chỉ dẫn địa lý.
f. Tăng cờng công tác kiểm tra, kiểm soát, và xử lý những mặt hàng
giả, đặc biệt những mặt hàng có nguy hại tới sức khoẻ và tính trạng ngời
tiêu dùng.
So với năm 1998, một số mặt hàng nhập lậu bị tịch thu tăng đáng
kể là: vải các loại, gạch men, máy bơm nớc, xe máy. Đờng kính, quạt điện
ti vi và đầu video; các mặt hàng giảm gồm có rợu, xe đạp, thuốc lá, quần
áo, gỗ.
4 Công tác đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả,
hàng kém chất lợng.
Tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng quá hạn sử dụng,
hàng kém chất lợng đang trở thành điều đáng lo ngại. Việc kiểm tra phát
hiện để đánh trúng các đờng dây, ở nhóm chuyên sản xuất, kinh doanh
hàng giả gặp nhiều khó khăn, mất nhiều thời gian và công søc, tuy vËy

8


trong năm 1999 lực lợng quản lý thị trờng trong cả nớc đà kiểm tra, xử lý
1.210 vụ sản xuất, buốn bán hàng giả, hàng quá hạn sử dụng, hàng kém
chất lợng. Tình trạng sản xuất và buốn bán hàng giả tập trung chủ yếu vào
một số hàng nh mỳ chính, nớc mắm, xe đạp, và phụ tùng xe đạp, quần áo
may sẵn, nớc giải khát, thuốc bảo vệ thực vật, hoá đơn chứng từ, thực
phẩm công nghệ vàtân dợc đà quá hạn sử dụng. Tình trạng nhập lậu bao bì

mỳ chính giả từ Trung Quốc nhìn chung không giảm, lực lợng quản lý thị
trờng cùng kết hợp với các ngành thực hiện việc kiểm tra an toàn thực
phẩm, sắp xếp lại một bớc việc kinh doanh thực phẩm trên thị trờng tổ
chức nhiều cuộc Hội thảo về đấu tranh chống hàng giả và bảo vệ sở hữu
công nghiệp, kiểm tra, xư lý nhiỊu vơ vi ph¹m nh·n hiƯu, nh·n hàng hoá.

Kết luận
Tuy vậy kết quả đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả
nhìn chung còn thấp, cha đáp ứng đợc yếu cầu đề ra trong giai đoạn hiện
nay. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu kinh phí và phơng tiện hoạt động,
do trình độ chuyên môn của cán bộ làm công tác chống hàng giả còn bị
hạn chế.
Sau này chính phủ ban hành chỉ thị 31/1999/ CôNG TY TTg về
đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả, trớc mắt tập trung, soạn
thảo các thông t hớng dẫn thực hiện rà soát các văn bản pháp quy hiện
hành để bổ sung sửa đổi cho phù hợp với yêu cầu của tình hình mới, tình
hình lu thông trên thị trờng nhất là vào dịp Nôen, tết dơng lịch và Nhuyên
đán, đồng thời tăng cờng kiểm tra, kiểm soát.
Tóm lại năm 1999 công tác chống buốn lậu bán hàng giả nhập lậu
đợc các lực lợng kiểm tra, kiểm soát triển khai đồng bộ trên các tuyến đờng bộ, đờng biển, đờng sắt. Hàng nhập lậu đà giảm nhiều. Tuy nhiên
tìngân hàngình buôn lậu và buôn bán hàng lậu trên thị trờng nội địa vẫn
còn diễn biến rất phøc t¹p.

9


10




×