NỘI DUNG TỰ HỌC, TỰ BỒI DƯỠNG
CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
PHẦN KIẾN THỨC TỰ CHỌN.
****************
II. Nâng cao hiểu biết về thư viện
trường học thân thiện (Thư viện
trường học thân thiện): Gồm 15 tiết
(Mã mô đun TH8)
THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN
I.GIỚI THIỆU VỀ THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC
THÂN THIỆN
1.Thư viện trường học thân thiện là gì?
+TVTHTT là hình thức tổ chức thư viện lấy học sinh
làm trung tâm cho mọi hoạt động nhằm đáp ứng Quyền trẻ
em, đặc biệt là quyền tiếp cận thông tin, quyền được
hưởng một nền giáo dục có chất lượng và tôn vinh văn hóa
địa phương.
+TVTHTT còn được hiểu là một không gian mở:
-Đến với người sử dụng một cách linh hoạt, hiệu quả.
- Tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thông tin, xây dựng thói
quen đọc sách và tích cực tham gia các hoạt động của thư
viện.
- Hỗ trợ việc dạy và học tích cực.
-Phát triển mối quan hệ thân ái, cởi mở,tích cực giữa thủ
thư và học sinh, giáo viên và học sinh, giáo viên và giáo
viên, thủ thư và giáo viên
- Tăng cường sự tham gia của các cấp lãnh đạo, giáo viên,
cha mẹ học sinh và thành viên cộng đồng
2. Tại sao cần có thư viên trường học thân thiện?
- TVTHTT nhằm đáp ứng quyền tiếp cận thông tin,
tiếp cận giáo dục của học sinh.
- TVTHTT góp phần hình thành và phát triển thói
quen đọc sách của học sinh.
- TVTHTT góp phần tạo ra môi trường học tập tích
cực cho học sinh.
- TVTHTT là nơi lưu giữ những nét đặc sắc của văn
hóa địa phương.
3. Hướng tiếp cận của thư viện trường học thân thiện:
- TVTHTT Đáp ứng Quyền trẻ em và sự tham gia của
trẻ
- TVTHTT Hỗ trợ dạy và học tích cực. Là nơi tạo
điều kiện tốt nhất cho giáo viên và học sinh chủ động
khám phá và tìm tòi kiến thức. Là nền tảng cho sự sáng
tạo của học sinh. Là cơ sở cho giáo viên áp dụng các
phương pháp dạy học mới( Học theo dự án, học theo hợp
đồng, học theo góc…)
4. Đặc trưng của thư viện trường học thân thiện:
- Bài trí hấp dẫn, khoa học.
- Hệ thống quản lí thuận tiện.
- Nguồn sách đa dạng, phong phú, hấp dẫn, phù hợp.
- Hoạt động đa dạng, phong phú, phù hợp.
- Sự tham gia tích cực, chủ động của học sinh, giáo
viên, BGH, cha mẹ học sinh, thành viên cộng đồng.
Câu hỏi: Thư viện của trường đồng chí có các hình
thức tổ chức nào ?
II. CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC THƯ VIỆN
TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN
1.Thư viện đa năng:
Không gian của thư viện được chia thành các góc:
+ Góc đọc
+ Góc viết
Không gian của thư viện được chia thành các góc:
+ Góc nghệ thuật
Không gian của thư viện được chia thành các góc:
+ Góc văn hóa địa phương
Không gian của thư viện được chia thành các góc:
+ Góc trò chơi
2. Thư viện góc lớp:
Có thể là giá sách, tủ sách nhỏ, thường đặt ở cuối lớp.
*Lợi ích :
-Là giải pháp cho các trường có phòng thư viện hẹp,
không đủ chỗ cho học sinh ngồi đọc sách.
- Học sinh dễ dàng tiếp cận với sách và tài liệu.
- Hỗ trợ giáo viên trong việc tổ chức các hoạt động
trong lớp học
- Tăng cường tính tự quản của học sinh.
*Tổ chức hoạt động:
- Giáo viên dùng nguồn tài liệu có trong thư viện góc
lớp để tổ chức các hoạt động trong môn kể chuyện,
tập làm văn, vẽ, thủ công…;thi đọc sách, sáng tác
truyện, vẽ minh họa…
- Học sinh có thể đọc sách để giải trí trong các giờ ra
chơi để tạo tinh thần thoải mái cho các em trong
những tiết học tiếp theo.
- Tổ chức quyên góp sách….
* Tổ chức quản lí :
- Xây dựng nhóm hỗ trợ, chịu trách nhiệm cho các bạn
mượn sách, trả sách, luân chuyển sách với các lớp
khác hoặc mượn sách từ thư viện trường nhằm xác
định vai trò tự chủ của các em trong hoạt động.
3.Thư viện lưu động:
Là thư viện có thể di chuyển được, dưới hình thức là
một tủ sách có bánh xe.
Thư viện lưu động có thể sử dụng ở các trường không
có đủ không gian phòng đọc hoặc có nhiều dãy lớp học
Thư viện lưu động sẽ do nhóm hỗ trợ quản lí.
4. Thư viện ngoài trời:
Là thư viện được đặt dưới tán cây xanh , chòi lá cọ
hoặc hành lang lớp học.
Thư viện ngoài trời sẽ do nhóm hỗ trợ hoặc lớp trực
tuần quản lí.
Thư viện ngoài trời nên chọn những loại sách mỏng,
hấp dẫn có những thông tin khoa học, lịch sử, tự nhiên thú
vị vì giờ giải lao thường không nhiều.
PHẦN II: XÂY DỰNG THƯ VIỆN THÂN
THIỆN TẠI NHÀ TRƯỜNG
I.BÀI TRÍ THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC THEO
HƯỚNG THÂN THIỆN:
Câu hỏi:
Hãy mô tả việc sắp đặt trong thư viện của trường đồng
chí? Việc sắp đặt như thế có ưu điểm, nhược điểm gì?
1.Tại sao cần bài trí thư viện theo hướng thân thiện?
- Cách bài trí kiểu “cũ”người đọc khó tìm sách, không tạo
cảm giác thoải mái cho người đọc khi đến thư viện.
-Tạo ra một khoảng cách lớn giữa thư viện với người đọc.
- Việc thay đổi cách bài trí trên bằng một không gian hấp
dẫn, khoa học, thuận tiện cho việc sử dụng sẽ tạo cảm giác
vui vẻ, hấp dẫn gần gũi. Giúp người đọc dễ dàng tiếp cận
với sách. Tạo bầu không khí thân thiện giữa người đọc với
cán bộ thư viện, nhằm thu hút học sinh và giáo viên sử
dụng thư viện một cách hiệu quả.
Làm việc theo nhóm trường:
Hãy vẽ cách bài trí góc một trong thư viện của
trường đồng chí?
Các nhóm quan sát đánh giá các cách bài trí đẹp,
khoa học, thuận tiện.
2. Tiêu chí của bài trí theo hướng thân thiện:
- Hấp dẫn - Thuận lợi cho sử dụng
- Thoải mái - Khoa học
- Gọn gàng - Phù hợp
3. Cách bài trí:
- Không gian dành cho thư viện cần đạt tối thiểu bằng
một phòng học( 50 m2), sạch, đủ ánh sáng, thoáng mát,
an toàn.
- Chia các góc hoạt động rõ ràng, mỗi góc có dán tiêu đề,
đủ dụng cụ phù hợp với đặc thù của từng hoạt động,
thuận tiện cho việc di chuyển.
- Các bảng biểu được trình bày một cách khoa học, hấp
dẫn.
- Có chỗ cho học sinh trưng bày sản phẩm.
- Kích cỡ, kiểu dáng, chất liệu của bàn ghế, giá sách phải
phù hợp. Nên có nhiều loại giá sách khác nhau…
3. Cách bài trí: Một số hình ảnh bài trí thư viện:
II. HỆ THỐNG QUẢN LÍ THÂN THIỆN
Câu hỏi: Trường của đồng chí có hệ thống quản lí sách
như thế nào? Việc quản lí như vậy có khó khăn gì cho thủ
thư và cho người mượn?
• Tiêu chí của hệ thống quản lí theo hướng thân thiện:
- Khoa học.
- Dễ sử dụng đối với người đọc và thuận tiện cho
người quản lí.
III.PHÂN LOẠI SÁCH:
Một hướng giúp học sinh dễ tiếp cận, dễ tìm sách là
kết hợp giữa phân loại đang sử dụng với phân loại theo mã
màu và có bảng hướng dẫn để giúp học sinh, giáo viên tìm
sách dễ dàng.
Làm việc theo nhóm: Làm một bảng phân loại mã màu
theo hướng thân thiện?
IV. HỆ THỐNG MƯỢN, TRẢ:
Mượn trả sách theo hướng tự phục vụ ( ví dụ một thẻ
mượn sách )
Trường
THẺ MƯỢN
SÁCH NĂM
HỌC:
Họ và tên:
Lớp:
BGH Cán bộ thư viện
Đóng dấu Kí
V. XÂY DỰNG LỊCH HOẠT ĐỘNG:
Căn cứ để xây dựng lịch hoạt động:
- Lịch hoạt động và học tập của trường.
- Nguyện vọng của học sinh.
STT
Tên
sách
Ngày
Mượn
Kí
Ngà
y trả
Kí( n
hóm
hỗ
trợ)
- Đề xuất của giáo viên.
- Thời gian của cán bộ thư viện.
- Số lượng người sử dụng mà thư viện có thể phục vụ
trong một khoảng thời gian.
- Hiệu quả của các hoạt động.
* Cần có sự tham gia của học sinh và giáo viên.
VI.XÂY DỰNG NỘI QUI THƯ VIỆN:
Câu hỏi: Khi xây dựng nội qui thư viện, đồng chí thực
hiện theo qui trình như thế nào? Cách xây dựng như thế có
ưu điểm, nhược điểm gì?
• Thành phần tham gia xây dựng nội qui gồm: Học
sinh, giáo viên, cán bộ thư viện.
• Các bước xây dựng nội qui:
- Lớp và giáo viên thảo luận, đề xuất.
- Nhóm hỗ trợ, cán bộ thư viện tổng hợp ý kiến.
- Ban giám hiệu phê duyệt.
- Viết nội qui và trưng bày tại thư viện.
- Phổ biến nội qui đã thống nhất tới các thành viên.
VII. CHỌN SÁCH:
Câu hỏi: Khi chọn sách đồng chí căn cứ vào đâu?
*Căn cứ để chọn sách:
- Mục đích sử dụng.
- Nhu cầu, hứng thú, sở thích của người sử dụng thư
viện(giáo viên và học sinh).
- Khả năng tài chính của nhà trường.
VIII. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG:
1.Góc đọc:
Góc đọc trong thư viện thân thiện hướng tới mục đích:
-Hình thành và phát triển thói quen đọc sách.
-Nâng cao kĩ năng đọc.
-Bổ sung kiến thức.
-Giải trí
Câu hỏi: Có thể tổ chức những hoạt động gì ở góc đọc?
Các hoạt động có thể tổ chức ở góc đọc là:
- Đọc cá nhân, đọc theo nhóm.
- Bình luận sách.
- Thi đọc nhiều sách.
- Thi kể chuyện theo sách.
- Tóm tắt sách.
- Câu lạc bộ đọc sách….
Bài trí góc đọc:
- Nên sử dụng bàn ghế đơn để có thể kê được nhiều
kiểu khác nhau
- Màu sơn tươi sáng
Đồ dùng ở góc đọc:
- Giấy A4 - Giấy bìa màu
- Mẫu bình luận sách -Bút chì, bút bi
- Bút màu, màu sáp -Thẻ đánh dấu sách…
2.Góc viết:
Hướng tới mục đích:
-Phát triển năng khiếu viết -Thúc đẩy tư duy sáng
tạo
-Cung cấp thông tin -Rèn chữ đẹp
-Hình thành và phát triển kĩ năng viết( đúng câu, đúng
chính tả, đúng ngữ pháp, đúng thể loại.
Câu hỏi: Có thể tổ chức những hoạt động gì ở góc viết?
Các hoạt động có thể tổ chức ở góc viết là:
-Viết thư -Làm thơ, viết văn
-Viết báo -Viết bảng tin
-Sáng tác truyện -Làm sách
-Viết đẹp -……
Bài trí góc viết:
- Bàn ghế nên kê ở vị trí yên tĩnh
- Chiều cao đúng kích cỡ để học sinh có thể ngồi viết
thoải mái
- Bảng ghi rõ “góc viết”
Đồ dùng:
-Giấy A4 -Bút chì, bút bi
-Gấy bìa màu A4 -Kéo
-Hồ dán -……
3.Góc nghệ thuật:
Hướng tới mục đích:
-Tạo không gian cho học sinh được thư giãn, được thực
hiện các sở thích về nghệ thuật.
-Tạo cơ hội cho học sinh thể hiện sự khéo léo, tính kiên
trì, tỉ mỉ, phát huy tưởng tượng.
-Phát triển khả năng quan sát, cảm nhận, sáng tạo, thẩm mĩ
và năng khiếu về hội họa, tạo hình.
-Giúp tự tin, mạnh dạn trong giao tiếp
Câu hỏi: có thể tổ chức hoạt động gì ở góc nghệ thuật?
Các hoạt động:
-vẽ tranh -Làm thẻ đánh dấu sách
-Làm đồ chơi - Nặn tượng
-Nghe nhạc, đóng kịch, múa rối, hát…
Bài trí góc nghệ thuật:
Trang trí bằng sản phẩm do chính các em làm ra để tạo
cảm hứng nghệ thuật cho các em.
Đồ dùng góc nghệ thuật:
-Giấy A4, giấy bìa màu - Bút chì, tẩy, kéo, hồ dán
-Con rối tay, con rối que -Đất nặn
-Giấy vẽ -Bút vẽ, màu vẽ…
4.Góc văn hóa địa phương:
Hướng tới:
-Bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.
-Phát triển kĩ năng thu thập thông tin, xử lĩ thông tin,
thuyết trình.
-Tự hào về bản sắc văn hóa địa phương.
Câu hỏi: Có thể tổ chức các hoạt động gì ở góc văn hóa
địa phương?
Các hoạt động:
-Sưu tầm, trưng bày nhạc cụ, trang phục, sản phẩm, các
loàn điệu dân ca, món ăn, trò chơi dân gian…
-Tìm hiểu về lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh,
phong tục tập quán địa phương…
*Bài trí:
-Hình ảnh về danh lam thắng cảnh, lễ hội của địa phương.
-Treo các sản phẩm, trang phục, nhạc cụ đọc đáo của địa
phương….
*Đồ dùng góc văn hóa địa phương:
- Giấy A4, gấy bìa màu, bút chì, bút màu, kim chỉ, vải….
5.Góc vui chơi:
Hướng tới mục đích:
- Giải trí, thư giãn - Phát triển, củng cố kiến thức
- Rèn luyện kĩ năng tư duy, khả năng vận động.
- Tăng cường kĩ năng giao tiếp, tự nhận thức, hợp tác.
Các hoạt động:
- Ghép tên tác phẩm với hình minh họa.
- Ghép tên tác giả với tác phẩm.
- Một số trò chơi phù hợp: Cờ vua, cá ngựa, xếp hình…
IX. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG ĐẶC BIỆT:
1.Hoạt động nghiên cứu dự án:
- Lựa chọn chủ đề vừa sức( cô thủ thư lựa chọn và giao
cho một nhóm học sinh có khả năng làm việc)
- Lập kế hoạch nghiên cứu( học sinh)
- Thực hiện thu thập và xử lí thông tin( học sinh)
- Xây dựng sản phẩm( học sinh)
- Trình bày, chia, sẻ( thủ thư, học sinh)
2.Tổ chức ngày hội sách:
X. SỰ THAM GIA TÍCH CỰC, CHỦ ĐỘNG CỦA
HỌC SINH VÀ CÁC ĐỐI TƯỢNG LIÊN QUAN:
1.Học sinh:
Câu hỏi: Tại sao cần tạo cơ hội cho học sinh được tham
gia vào hoạt động thư viện?
Tạo cơ hội cho học sinh tham gia hoạt động thư viện để
đáp ứng quyền được tham gia; tăng cường tính tự chủ của
học sinh; tăng cường lòng tự trọng, tự tin của học sinh;
phát triển các kĩ năng tư duy, kĩ năng xã hội cho học sinh
2. Sự tham gia của nhóm hỗ trợ( cộng tác viên)
-Trang trí, sắp đặt, dọn dẹp vệ sinh thư viện.
-Sắp xếp các đồ dùng, thiết bị trong các góc, sắp xếp lại
giá sách.
-làm thẻ mượn sách, làm mã màu.
-Hướng dẫn các bạn hoạt động trong các góc, nhắc nhở
mượn, trả sách
- Phụ trách thư viện ngoài trời, phân phối sách về thư
viện góc lớp
- Tổ chức một số hoạt động của thư viện
- Hỗ trợ thư viện giới thiệu sách mới…
3.Sự tham gia của cán bộ giáo dục, cán bộ giáo viên,
nhân viên nhà trường:
- Cấp quản lí: Tuyên truyền, chỉ đạo triển khai xây dựng
thư viện thân thiện.
- BGH, nhân viên: Xây dựng kế hoạch, tạo điều kiện thuận
lợi cho cán bộ thư viện và học sinh thực hiện.
4.Sự tham gia của cha mẹ học sinh, thành viên cộng
đồng:
- Hỗ trợ thư viện tổ chức các hoạt động.
- Hỗ trợ xây dựng thư viện
- Tham gia đánh giá thư viện….
PHẦN III: ĐÁNH GIÁ THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC
THÂN THIỆN
I. NGUYÊN TẮC:
Tất cả mọi thư viện trường học đều có khả năng trở
thành thư viện thân thiện vì yếu tố quyết định là chính
sách và thái độ của cán bộ, nhân viên và giáo viên nhà
trường.
II. CÁC THÀNH TỐ ĐÁNH GIÁ:
THÀNH TỐ 1: Cơ sở vật chất đảm bảo cơ hội tiếp cận cho
tất cả học sinh.
THÀNH TỐ 2: Bài trí hấp dẫn, khoa học.
THÀNH TỐ 3: Hệ thống quản lí thuận tiện cho ngừời sử
dụng và quản lí.
THÀNH TỐ 4: Hoạt động đảm bảo sự phát triển toàn diện
của học sinh và đáp ứng nhu cầu của các em.
THÀNH TỐ 5: Sự tham gia tích cực, chủ động của cac đối
tượng liên quan vào quá trình xây dựng và hoạt động của
thư viện.
THÀNH TỐ 6: Môi trường tâm lí xã hội thân thiện trong
thư viện
III.THANG ĐÁNH GIÁ:
Gồm 6 thành tố, 19 tiêu chí, 42 chỉ số
Thành
tố
Tiêu chí Chỉ số
Điểm
tối đa
Tỉ lệ
1
5 tiêu
chí
10 chỉ
số
24-30 24%
2
2 tiêu
chí
2 chỉ
số
6 5%
3
5 tiêu
chí
10 chỉ
số
30 24%
4
4 tiêu
chí
11 chỉ
số
33 26%
5 4 tiêu 7 chỉ 21 16%
chí số
6
1 tiêu
chí
2 chỉ
số
6 5%
Tổng cộng điểm tối đa
120-
126
IV.NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ:
Nội dung Phương pháp
Cơ sở vật chất đảm bảo cơ hội cho
tất cả học sinh
- Quan sát thư viện -
Phỏng vấn
Bài trí hấp dẫn, khoa học - Quan sát thư viện -
Phỏng vấn
Hệ thống quản lí thuận tiện cho
người sử dụng và quản lí
- Quan sát thư viện -
Kiểm tra sổ sách
- Phỏng vấn học sinh,
giáo viên, cán bộ thủ thư
Hoạt động đảm bảo sự phát triển
toàn diện của học sinh và đáp ứng
nhu cầu của các em.
-Phỏng vấn học sinh,
giáo viên, cán bộ thủ thư
để kiểm tra chéo.
- Dự giờ 1 tiết về tổ
chức hoạt động tại thư
viện
Sự tham gia tích cực, chủ động của
các đối tượng liên quan vào quá
trình xây dựng và hoạt động của
thư viện thân thiện
- Phỏng vấn các
thành phần có liên
quan.
- Nhà trường báo
cáo
Môi trường tâm lí xã hội thân thiện
trong thư viện
- Quan sát
- Phỏng vấn