Tải bản đầy đủ (.pdf) (10 trang)

Nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa tỉnh Điện Biên

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (404.3 KB, 10 trang )

Nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa tỉnh
Điện Biên

Đặng Thanh Nhường

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận văn ThS Chuyên ngành: Du lịch
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Phạm Hùng
Năm bảo vệ: 2013


Abstract. Tổng quan và tiếp tục làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về du lịch
văn hóa. Đánh giá điều kiện phát triển du lịch văn hóa ở Điện Biên. Phân tích thực
trạng của hoạt động du lịch văn hóa ở Điện Biên. Đề xuất những giải pháp phù hợp để
phát triển du lịch văn hóa nhằm góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành du lịch
Điện Biên nói riêng và nền kinh tế xã hội của tỉnh Điện Biên nói chung.

Keywords. Du lịch; Du lịch văn hóa; Điện Biên.








5

MỤC LỤC



Trang
MỞ ĐẦU 9
1. Lý do chọn đề tài 9
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu 10
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 11
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 11
5. Phƣơng pháp nghiên cứu 12
6. Bố cục luận văn 12
7. Đóng góp của luận văn 13
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH VĂN HÓA VÀ ĐIỀU KIỆN PHÁT
TRIỂN DU LỊCH VĂN HÓA TỈNH ĐIỆN BIÊN 14
1.1. Cơ sở lý luận về du lịch văn hóa 14
1.1.1. Quan niệm về du lịch văn hóa 14
1.1.2. Quan niệm về tài nguyên du lịch văn hóa 15
1.1.3. Quan niệm về sản phẩm du lịch văn hóa 17
1.1.4. Quan niệm về cơ sở vật chất kỹ thuật của du lịch văn hóa 19
1.1.5. Quan niệm về nhân lực trong du lịch văn hóa 20
1.1.6. Quan niệm về điểm đến du lịch văn hóa 21
1.1.7. Quan niệm về thị trƣờng của du lịch văn hóa .22
1.1.8. Quan niệm về tổ chức, quản lý du lịch văn hóa .22
1.1.9. Quan niệm về xúc tiến, tuyên truyền, quảng bá du lịch văn hóa .24
1.1.10. Quan niệm về bảo tồn di sản văn hóa trong du lịch .25
1.2. Điều kiện phát triển du lịch văn hóa tỉnh Điện Biên 26
6

1.2.1.Sơ lƣợc điều kiện tự nhiên của Điện Biên 26
1.2.2. Điều kiện lịch sử xã hội 27
1.2.2.1. Lịch sử hình thành vùng đất Điện Biên 27
1.2.2.2. Kinh tế xã hội tỉnh Điện Biên 28
1.2.3. Tài nguyên du lịch văn hóa tỉnh Điện Biên 32

1.2.3.1. Tài nguyên du lịch văn hóa vật thể 32
1.2.3.2. Tài nguyên du lịch văn hóa phi vật thể 34
1.3. Những bài học kinh nghiệm trong nghiên cứu, phát triển du lịch văn hóa .42
1.3.1. Những bài học kinh nghiệm trong nƣớc 41
1.3.2. Những bài học kinh nghiệm của nƣớc ngoài 42
Tiểu kết chƣơng 1 45
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VĂN HÓA TỈNH ĐIỆN BIÊN 46
2.1. Thi trƣờng khách du lịch văn hóa ở Điện Biên 46
2.1.1. Mục đích tham quan và tìm hiểu của du khách 46
2.1.2. Phân kỳ du khách đến Điện Biên 48
2.1.3. Nhu cầu lƣu trú của khách đến Điện Biên 49
2.1.4. Lƣợng khách du lịch – khách du lịch văn hóa đến Điện Biên 51
2.1.5. Đặc điểm và xu hƣớng của du khách 55
2.2. Cơ sở vật chất kỹ thuật của du lịch văn hóa tỉnh Điện Biên 63
2.2.1. Cơ sở kinh doanh du lịch 63
2.2.2. Cơ sở kinh doanh lƣu trú 64
2.2.3. Cơ sở kinh doanh ăn uống .66
2.2.4. Phƣơng tiện vận chuyển khách du lịch 66
2.2.5. Các cơ sở vui chơi, giải trí 68
2.2.6. Các dịch vụ bổ sung 68
2.3. Sản phẩm du lịch văn hóa tỉnh Điện Biên 69
7

2.3.1. Du lịch tham quan các di tích văn hóa lịch sử 69
2.3.2. Du lịch phong tục tại các bản Thái 71
2.3.3. Du lịch lễ hội 72
2.3.4. Du lịch làng nghề 74
2.3.5. Du lịch nghỉ dƣỡng 75
2.3.6. Du lịch ẩm thực Điện Biên 76
2.4. Các tuyến điểm du lịch văn hóa tiêu biểu ở Điện Biên 78

2.4.1. Các điểm du lịch văn hóa tiêu biểu 78
2.4.2. Các tuyến du lịch văn hóa tiêu biểu 85
2.5. Nhân lực du lịch văn hóa tỉnh Điện Biên 86
2.5.1. Ngồn nhân lực du lịch thƣờng xuyên tỉnh Điện Biên 87
2.5.2. Nhân lực du lịch thời vụ 92
2.6. Tuyên truyền, quảng bá du lịch văn hóa tỉnh Điện Biên 92
2.6.1. Các cấp chính quyền và quản lý nhà nƣớc 92
2.6.2. Các đơn vị kinh doanh du lịch 94
2.6.3. Cƣ dân bản địa 94
2.7. Tổ chức, quản lý du lịch văn hóa tỉnh Điện Biên 95
2.7.1. Cơ quan quản lý nhà nƣớc 95
2.7.2. Chính quyền địa phƣơng 98
2.7.3. Các doanh nghiệp du lịch 98
2.8. Tác động của du lịch đối với các di sản văn hóa ở tỉnh Điện Biên 99
2.8.1. Tác động của du lịch đối với các di sản văn hóa vật thể 99
2.8.1.1.Tác động tích cực .99
2.8.1.2.Tác động tiêu cực 100
2.8.2. Tác động của du lịch đối với các di sản văn hóa phi vật thể 101
2.8.2.1.Tác động tích cực 102
8

2.8.2.2.Tác động tiêu cực 102
Tiểu kết chƣơng 2 104
CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN
HÓA TỈNH ĐIỆN BIÊN 105
3.1. Những căn cứ đề xuất giải pháp 105
3.1.1. Chủ trƣơng chính sách nhà nƣớc 105
3.1.2. Định hƣớng, chiến lƣợc phát triển của tỉnh Điện Biên 106
3.1.3. Điều kiện thuận lợi phát triển du lịch văn hóa của tỉnh 111
3.1.4. Những hạn chế của du lịch văn hóa Điện Biên 115

3.2. Những giải pháp góp phần phát triển du lịch văn hóa Điện Biên 117
3.2.1. Giải pháp cốt lõi 117
3.2.1.1. Giải pháp phát triển sản phẩm du lịch văn hóa đặc thù 117
3.2.1.2. Giải pháp phát triển nhân lực du lịch văn hóa 119
3.2.1.3. Giải pháp bảo tồn di sản văn hóa và tài nguyên du lịch văn hóa 121
3.2.1.4. Giải pháp tổ chức, quản lý hoạt động du lịch văn hóa 123
3.2.2. Giải pháp khuyến khích 126
3.2.2.1. Giải pháp phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật 126
3.2.2.2. Xây dựng các tuyến điểm du lịch văn hóa tiêu biểu ở Điện Biên 128
3.2.2.3. Giải pháp phát triển thị trƣờng khách du lịch văn hóa 131
3.2.2.4. Giải pháp xúc tiến, quảng bá sản phẩm du lịch văn hóa 132
Tiểu kết chƣơng 3 134
KẾT LUẬN 135
TÀI LIỆU THAM KHẢO 137
PHỤ LỤC 142


TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng Việt
1. Trần Thúy Anh (chủ biên) (2011), Du lịch văn hóa những vấn đế lý luận và nghiệp
vụ, Nxb Giáo dục Việt Nam, tr.37
2. Lê Huy Bá (2005), Du lịch sinh thái, Trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn,
Nxb Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh
3. Nguyễn Văn Bình (2005), Phát triển du lịch sinh thái, du lịch văn hóa – một công
cụ bảo vệ môi trường tự nhiên và môi trường xã hội, Bảo vệ môi trường du lịch,
Tổng cục Du lịch, tr.98
4. Bảo tàng tỉnh Điện Biên (2009), Vài nét về chân dung dan tộc Xinh Mún tỉnh Điện
Biên. Điện Biên
5. Ban dân vận tỉnh Điện Biên (2006), Báo cáo đế tài nghiên cứu tập tục, tín ngưỡng

của dân tộc vùng cao và các giải pháp phát huy bảo tồn phát huy bản sắc dân tộc,
Điện Biên Phủ.
6. Trương Quốc Bình (2005), Vai trò các di sản văn hóa với sự phát triển du lịch Việt
Nam, Tạp chí Du lịch Việt Nam, số 3, tr. 22-23
7. Trần Ngọc Dũng (2004), Phát triển du lịch làng nghề, Báo Nhân dân, ngày
10/3/2004, tr.6
8. Lương Thị Đại, Lò Xuân Hinh (2009), Lời ca trong lễ xêm bản, xêm mường của
người Thái, Nxb Văn hóa dân tộc
9. Phạm Thị Thu Hà (2006), Truyền thuyết và lễ hội Đền Thành Bản Phủ, Luận văn
thạc sĩ ngữ văn, Trường ĐH sư phạm Hà Nội.
10. Nguyễn Phạm Hùng (1999), Du lịch tôn giáo và vấn đề giữ gìn bản sắc văn hoá dân
tộc. Tạp chí Văn hoá nghệ thuật, sô 2
11. Nguyễn Phạm Hùng (2010), Đa dạng văn hóa và sự phát triển du lịch ở Việt Nam,
Tạp chí Du lịch Việt Nam, số 11
12. Nguyễn Phạm Hùng (2012), Một số vấn đề về văn hóa tôn giáo và việc bảo tồn di
sản văn hóa tôn giáo ở Việt Nam. Kỷ yếu Hội thảo khoa học “Tư vấn Bảo tồn di sản
văn hóa tôn giáo trong giai đoạn hiện nay”, do Trung tâm Bảo tồn Văn hóa tôn giáo,
Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, tổ chức ngày 23/3/2012.
13. Nguyễn Phạm Hùng (2012), Bảo tồn văn hóa tôn giáo ở Việt Nam hiện nay. Tạp chí
Nghiên cứu Phật học, số 3
14. Nguyễn Phạm Hùng (2012), Bảo tồn văn hóa như một hoạt động phát triển du lịch.
Hội thảo khoa học “Phát triển du lịch trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế”, Trường
Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, ngày 06/4/2012.
15. Nguyễn Phạm Hùng (2012), Cần bảo tồn di sản văn hóa đúng cách. Tạp chí du lịch
Việt Nam, số 10/2012
16. Nguyễn Phạm Hùng (2013), Nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa vùng đồng bằng
sông Hồng. Những vấn đề lý luận, Đề tài khoa học Trọng điểm nhóm A, Đại học
Quốc gia Hà Nội.
17. Uyển Lợi, Cố Quân, Bảo vệ di sản văn hóa vật thể những nguyên tắc mà chúng ta
noi theo,in trong cuốn “ Giá trị và tính đa dạng của Folklore Châu á trong quá trình

hội nhập”, Nxb Thế giới, tr.56.
18. Phạm Trung Lương, Hoàng Hoa Quân, Nguyễn Ngọc Khánh, Nguyễn Văn Lanh,
Đỗ Quốc Thanh (2002), Du lịch sinh thái những vấn đề về lý luận và thực tiển phát
triển ở Việt Nam, Nxb Giáo dục
19. Phạm Trung Lương (2005), Cơ sở khoa học và giải pháp phát triển du lịch bền
vững ở Việt Nam, đề tài nghiên cứu khoa học cấp nhà nước.
20. Hoàng Lương (2002), Lễ hội truyền thống của các dân tộc Việt nam khu vực phía
Bắc, Nxb Đại học quốc gia.
21. Lê Hồng Lý (2009), Du lịch văn hóa – một xu hướng đáng chú ý,Tạp chí văn hóa
dân gian, số 4, tr.3
22. Nguyễn Văn Mạnh (2009), Giáo trình quản trị kinh doanh lữ hành, Nxb Đại học
kinh tế quốc dân, tr. 192 – 194
23. Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2001), Luật Di sản Văn hóa
24. Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2009), Luật Du lịch, Nxb
Lao động, tr.4
25. Dương Văn Sáu (2009), Du lịch lễ hội và lễ hội du lịch ở Việt Nam, Tạp chí Du lịch
Việt Nam, số 4, tr.26-27
26. Dương Văn Sáu, Phát triển sản phẩm du lịch ở Việt Nam, Tạp chí Du lịch Việt
Nam số 3/2010, tr.33.
27. Trần Hữu Sơn (2010), Văn hóa dân gian người Kháng ở Tây Bắc, Nxb Đại học
Quốc gia Hà Nội.
28. Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Điện Biên (01/2008), Quy hoạch phát triển ngành
du lịch Điện Biên giai đoạn đến 2020, số 150 QĐ - UBDN.
29. Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Điện Biên (08/05/212), Quyết định tuyên truyền,
quảng bá, xúc tiến du lịch tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012 -2015, định hướng phát
triển 2020, số 377 QĐ – UBND.
30. Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Điện Biên (16/04/2013), Kế hoạch chiến lược phát
triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030 trên địa bàn tỉnh Điện Biên.
31. Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Điện Biên (2011), Đề án đào tạo, bồi dưỡng
nghiệp vụ nghề du lịch tỉnh Điện Biên giai đoạn 2011 -2020.

32. Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Điện Biên (12/2012), Báo cáo Tình hình thực hiện
Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Điện Biên giai đoạn đến năm 2020.
33. Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Điện Biên (2008), Quy hoạch tổng thể phát triển du
lịch tỉnh Điện Biên giai đoạn đến năm 2020, tr.2
34. Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Điện Biên (2012), Thực hiện chiến lược phát triển
du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Điện
Biên, tr.2.
35. Trần Đức Thanh (2005), Nhập môn khoa học du lịch, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
36. Theo tổng điều tra dân số và nhà ở tỉnh Điện Biên năm 2003, Nxb Thống kê, năm
2009, tr.54
37. Thủ tướng Chính phủ, Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam đến năm
2020, tầm nhìn đến năm 2030, Quyết định số 201/QĐ-TTg
38. Phạm Thị Bích Thủy (2011), Nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa tỉnh Thái Bình,
Luận văn Thạc sĩ du lịch, Hà Nội
39. Phan Thị Thủy, Đặng Thị Oanh, Nguyễn Thu Thủy, Nguyễn Hải Yến, Phạm Thị
Hải (2010), Văn hóa, văn hoc và nguôn ngữ địa phương tỉnh Điện Biên,Giáo trình
đào tạo giáo viên THCS hệ CĐSP, Nxb Đại học sư phạm.
40. Trần Thị Thu Thuỷ (2010), Nghiên cứu phát triển du lịch văn hoá Bình Định, luận
văn Thạc sĩ ngành Du lịch học, Hà Nội
41. Nguyễn Minh Tuệ và đồng sự (1999), Địa lý du lịch, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh,
tr.113
42. Bùi Thanh Thư (2009),Tổ chức lãnh thổ du lịch tỉnh Điện Biên, Luận văn Thạc sĩ
địa lý du lịch, Trường đại học sư phạm Hà Nội.
43. Uỷ Ban Nhân Dân Tỉnh Điện Biên – Sở thương mại và du lịch (2007), Báo cáo tổng
hợp Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Điện Biên giai đoạn 2006 – 2020. Tp
Điện Biên Phủ.
44. Ủy ban Nhân dân tỉnh Điện Biên (2011), Đề án bảo tồn và phát triển văn hóa các
dân tộc thiểu số Điện Biên gắn với phát triển kinh tế xã hội, giai đoạn 2011 -2015,
định hường đến năm 2020. Tp Điện Biên Phủ.
45. Ủy ban Nhân dân tỉnh Điện Biên (2011), Báo cáo thực trạng bảo tồn văn hóa Thái

trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Tp Điện Biên Phủ.
46. Đặng Thị Oanh (2010), Lễ hội dân gian các dân tộc thiểu số tỉnh Điện Biên, Nxb
Văn hóa Dân tộc, Hà Nội, tr.27 -247
Tiếng Anh
1. Carter, E. (1993), Ecotourism in the Third World: Problems for sustainable Tourism
Development, Tourism Management, No4, Page 85-90
2. Dallen J.Timothy, Stephen W. Boyd (2003), Heritage tourism, Prentice Hall, Page
107
Các website
1. Nguyễn Văn Tuấn, Cách tính % biến đổi
/>n-ti-gia-usd-dong-ban-ve-con-so-phan-tram-&catid=66:thng-ke-va-xa,, cập nhật
ngày 10/08/2013



×