Tải bản đầy đủ (.doc) (11 trang)

Nguyên nhân của tình trạng nam nữ chung sống với nhaunhư vợ chồng mà không đăng ký kết hôn

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (125.44 KB, 11 trang )

MỞ BÀI

Trong xã hội hiện nay, tình trạng nam nữ chung sống với nhau như
vợ chồng mà không đăng ký kết hôn đang là vấn đề phức tạp và xuất hiện
ngày càng nhiều ở nước ta. Sống chung (cohabitation) được định nghĩa là
tình trạng hai cá nhân chưa kết hôn nhưng thỏa thuận chung sống với nhau
trong mối quan hệ mật thiết về tinh thần và cả thể xác. Ngày nay, nhiều
người đồng ý chung sống với nhau khi chưa đăng ký kết hôn hay không
muốn chính thức kết hôn. Việc nam nữ chung sống mà không đăng ký kết
hôn có những mặt tích cực cũng như tiêu cực. Tuy vậy, có thể thấy rằng
tình trạng này chủ yếu mang những yếu tố tiêu cực, để lại nhiều hậu quả
xấu hơn là những hệ quả tích cực. Khi nam nữ chung sống mà không đăng
ký kết hôn, chưa có sự ràng buộc về luật pháp, trách nhiệm thì người ta có
thể dễ dàng bỏ nhau, hậu quả sẽ vô cùng nặng nề. Những hậu quả của tình
trạng này có thể kể tới như: làm con người tự do phóng túng, tình cảm bị
chai sạn; gây ra những tình cảnh éo le khi người phụ nữ mang thai mà
không quyết định có nên sinh con hay không… Các công trình nghiên cứu
trên thế giới cũng cho thấy tỉ lệ ly hôn của các cặp vợ chồng đã chung sống
với nhau trước khi đăng ký kết hôn là cao hơn hẳn so với những cặp vợ
chồng chỉ chung sống sau khi đã đăng ký kết hôn. Đồng thời, thực tế cho
thấy đa số thiên tài, các tên tuổi lớn như Beethoven, Mozart, Bill Gates đều
sinh ra trong những gia đình nề nếp, có căn bản vững chắc. Qua đó, có thể
kết luận rằng tình trạng nam nữ sống chung như vợ chồng mà không đăng
ký kết hôn mang lại hậu quả không tốt, ảnh hưởng xấu tới sự phát triển của
xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân của tình trạng này và cần có những giải
pháp gì để hạn chế tình trạng này? Những vấn đề này sẽ được trình bày
trong bài viết sau đây.

1



I. Nguyên nhân của tình trạng nam nữ chung sống với nhau
như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn
Đối với Việt Nam, tình trạng nam nữ chung sống với nhau như vợ
chồng mà không đăng ký kết hôn vẫn còn mới nhưng ở phương Tây vào
những năm 60-65 của thế kỷ trước, trong cuộc cách mạng giải phóng tình
dục thì việc sống chung trước hôn nhân là rất bình thường. Họ gặp, sống
với nhau một thời gian rồi chia tay và sống với người khác. Về nguyên
nhân của tình trạng này, qua quá trình nghiên cứu, nhiều chuyên gia về xã
hội học, văn hóa đã khẳng định, đó là kết quả của vận động xã hội, là xu
hướng tất yếu trong thời đại hiện nay. Sự tất yếu này được thúc đẩy bởi 3
nguyên nhân trực tiếp, đó là: điều kiện kinh tế của đôi bên, yếu tố tâm lý và
nhu cầu về mặt sinh lý.
1. Nguyên nhân thứ nhất là điều kiện kinh tế của hai người muốn chung
sống với nhau. Nam nữ thời kỳ trước đây thường giữ niềm tin vào tình yêu
tự do. Nhưng vào kỷ nguyên thất nghiệp cao và tỷ lệ hộ nghèo tăng lên,
thường chính tiền bạc, chứ không phải tình yêu lãng mạn, mới là thứ thôi
thúc các đôi tình nhân trẻ ngày nay quyết định tìm đến một địa chỉ chung.
Khi điều kiện kinh tế của cả nam và nữ chưa cho phép họ thanh toán những
chi phí để làm đám cưới, mua nhà, tổ chức đời sống gia đình… họ thường
đi đến quyết định sống chung với nhau mà không đăng ký kết hôn.
Nhiều cặp chung sống với nhau đưa ra lý luận rằng, trước sau gì
cũng thành vợ thành chồng, tại sao cần phải làm đám cưới chi cho tốn kém.
Tờ hôn thú chỉ là một tờ giấy. Nếu một trong hai người không thật tâm
muốn vĩnh viễn chung sống, thì có hay không có hôn thú cũng chẳng ăn
nhằm gì. Họ cho rằng, nền tảng của hôn nhân là tình yêu thực sự giữa hai
cá nhân. Nếu có tình yêu bền vững, họ sẽ chung sống lâu dài và thương yêu
nhau, còn hơn những cặp vợ chồng đã làm nghi lễ kết hôn theo tôn giáo, đã
ra trước tòa tuyên thệ để được công nhận là cặp vợ chồng hợp pháp, nhưng
2



chỉ sau một thời gian, họ lại mang nhau ra tòa ly dị vì lý do nào đó, lại phải
tốn tiền cho án phí, luật sư. Hơn nữa nếu họ cảm thấy không thể hòa hợp
được nữa thì cũng dễ dàng chia tay, không bị nhức đầu vì những thủ tục
cũng như chi phí pháp lý.
Rose Kreider, nhà nhân khẩu học gia đình làm việc tại Cục điều tra
dân số Mỹ nói: “Điểm nổi bật ở đây chính là vấn đề thất nghiệp”. Năm
2008, 59% các đôi sống chung cho biết cả hai đều có việc làm. Con số này
giảm xuống còn 49% năm 2010. Như thế, tiền bạc đang dần đóng một vai
trò lớn hơn trong tương lai của các đôi yêu nhau. Nhiều đôi chung sống với
nhau vì lý do kinh tế trong thời đại suy thoái “rất dễ đổ vỡ” và không đi
đến hôn nhân, Wendy Manning, phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu Gia
đình và Nhân khẩu thuộc Đại học Bowling Green State, nói. Đó là vì thu
nhập của các đôi càng thấp, họ càng ít có khả năng đi đến hôn nhân, nghiên
cứu phát hiện. Theo nghiên cứu của Manning và Smock, ngay cả khi các
cặp đôi “nghèo” đi đến hôn nhân sau một thời gian chung sống với nhau,
họ vẫn dễ dàng chia tay hơn.
Ở những giai đoạn kinh tế khó khăn, căng thẳng tài chính thường “đè
nén” tình yêu. Trong thời Đại suy thoái những năm 1930, khi chung sống
mà không kết hôn là điều cấm kỵ, cả tỷ lệ kết hôn và ly hôn đều giảm. Hiện
nay, tỷ lệ ly hôn đang ở mức thấp nhất kể từ đầu những năm 1970. Theo
Cục Điều tra dân số Mỹ, ngay cả khi nhiều người Mỹ chung sống không
kết hôn nhiều hơn, xu thế giảm kết hôn trong dài hạn vẫn thể hiện rõ thời
kinh tế đi xuống. Ở nhiều nơi khác trên thế giới, đặc biệt là các nước vùng
Scandinavi, việc sống chung như vợ chồng thậm chí đã thay thế luôn cho
việc kết hôn. Còn với đa số người Mỹ, chung sống không kết hôn là sự sắp
đặt chấp nhận được, nhưng chỉ mang tính tạm thời. Nhiều cặp đang ở thế
lưỡng nan vì không thể kết hôn và ngại phải chia đôi.

3



Dĩ nhiên, hôn nhân không phải là không tốn kém. Các đôi thường
nêu lý do thiếu hụt “ngân quỹ” và tình hình việc làm tồi tệ là nguyên nhân
chính cản trở họ đi đến hôn nhân. Manning ghi nhận, những đôi nam nữ
sống chung thường muốn đảm bảo đủ điều kiện về kinh tế mới quyết định
kết hôn. Một nghiên cứu đầu năm nay phát hiện, hạnh phúc hàng ngày của
con người tăng lên cho tới khi thu nhập của họ đạt đến 75.000 USD. Sau
vượt qua mức đó, cảm giác hạnh phúc gần như không tăng lên nữa. Nhưng
Manning cho rằng không có “con số thần kỳ” cụ thể nào đối với hôn nhân.
Bà nói: “Ở những vùng khác nhau thì con số đó cũng khác nhau. Số tiền
bạn phải chuẩn bị để có một căn hộ ở Boston có thể rất khác so với một căn
hộ ở Toledo, Ohio”. Việc tổ chức một lễ cưới đúng nghĩa và được sự chấp
nhận của gia đình và bạn bè cũng là điều quan trọng. Với một số người thì
5.000 USD cũng là đủ; nhưng với số khác, khoản tiền có thể lên tới 20.000
USD.
Sau khi kết hôn, mặc dù cả hai đều muốn đóng góp vào thu nhập của
gia đình sau khi kết hôn, nhưng nam giới cũng như nữ giới, cùng có chung
quan điểm rằng người chồng nên chu cấp cho vợ và con cái về vấn đề tài
chính. Và khi tài chính khó khăn, căng thẳng cũng dễ nảy sinh hơn. Mark
Regnerus, nhà xã hội học Đại học Texas nói, việc chuyển tới sống cùng
nhau để tiết kiệm tiền vì “đối tác” thất nghiệp cũng tiềm ẩn nguy cơ xảy ra
xung đột. Nhiều hôn nhân đổ vỡ vì tranh cãi về tiền bạc. Nếu rắc rối về tài
chính đẩy họ đến sống với nhau, quan hệ đó thậm chí càng dễ đổ vỡ hơn.
2. Nguyên nhân thứ hai của tình trạng nam nữ chung sống như vợ chồng
mà không kết hôn là do yếu tố tâm lý. Phần lớn những trường hợp chung
sống như vợ chồng mà không kết hôn là thanh niên, xa gia đình, xa sự quản
lý của bố mẹ nên có thể sống tùy ý mình. Tình trạng chung sống mà không
kết hôn xuất hiện chủ yếu ở thanh niên, những người chưa hẳn đã chín
chắn. Tiến sĩ nghệ thuật học, giảng viên Khoa Báo chí, ĐH Khoa học xã

hội và nhân văn, bà Nguyễn Thị Minh Thái, thì cho rằng một trong những
4


nguyên nhân khiến sống thử được giới trẻ ủng hộ vì nó phù hợp với tâm lý
tò mò, háo hức khám phá cái mới của giới trẻ. Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị
Hoài Đức, Giám đốc Trung tâm sức khỏe phụ nữ và gia đình, cũng ủng hộ
quan điểm này: "Không phải bạn trẻ nào cũng thích sống thử, nhưng nhìn
chung tâm lý của giới trẻ bao giờ cũng thích thử".
Các nhà tâm lý học ở nhiều nước trên thế giới đều có chung một
nhận xét rằng tất cả những người chung sống trước khi kết hôn đều là
những người nôn nóng, những trường hợp chung sống mà không kết hôn
đều xuất phát từ những quyết định chưa chín chắn. Không ít trường hợp,
người con gái còn không biết bạn trai nghĩ gì về mình. Họ không muốn bỏ
thời gian và nỗ lực xây dựng một nền tảng vững chắc cho cuộc hôn nhân.
Đó là hành vi về cơ bản của kiểu người hay đòi hỏi phải làm vừa lòng tôi
ngay lập tức vì tôi muốn như thế và cần phải được như thế.
Không chỉ vì tâm lý nôn nóng, nhiều đôi nam nữ sống chung với
nhau là “sống thử”, là bước đệm trước khi tiến đến hôn nhân. Họ thử chung
sống như vợ chồng một thời gian để thử thách nhau về trách nhiệm, bổn
phận, lòng kiên nhẫn, và quan trọng nhất là có chịu đựng được tật xấu của
nhau không, rồi chính thức kết hôn cũng chưa muộn. Thử chung sống, và
đo lường tình trạng tài chính của nhau xem có thể thỏa mãn nhu cầu cần
thiết trong đời sống hàng ngày hay không, có sòng phẳng với nhau không,
hay một trong hai người sẽ kiểm soát hết tiền bạc và để một người phải
chịu thiệt thòi và van xin ban phát khi có nhu cầu…
Qua tìm hiểu quá khứ của những cô gái chấp nhận chung sống trước
hôn nhân các nhà nghiên cứu nhận thấy một phần khá lớn trong số họ là
những cô gái có nỗi buồn về gia đình trong quá khứ. Ta có thể thấy được
điều này qua một ví dụ thực tế về H. Cha mẹ cô luôn mâu thuẫn vì cha H là

người quá phóng túng, thiếu trách nhiệm với gia đình. Từ nhỏ, H đã thiếu
tình thương của người cha và phải chứng kiến cảnh cãi cọ giữa cha mẹ. Có
5


lẽ vì thế, để có một cuộc sống khác với hiện tại, trong hoàn cảnh của mình,
cô đã tìm đến một giải pháp chấp nhận chung sống với một người đàn ông.
Không chỉ có tầng lớp thanh niên, những người trẻ tuổi mới chung
sống mà không kết hôn mà cũng có không ít những người cao niên cũng
lựa chọn cách sống này. Một số người cao niên đã lựa chọn sống chung
thay vì kết hôn để tránh khỏi bị ảnh hưởng tới việc thụ hưởng quyền lợi an
sinh xã hội của họ. Một số người khác vì né tránh tội song hôn, họ đã chọn
cách chung sống với một người khác mặc dù hôn thú vẫn còn hiệu lực với
người vợ hợp pháp của mình.
3. Nguyên nhân thứ ba dẫn tới tình trạng nam nữ chung sống như vợ chồng
mà không kết hôn là do sự thúc đẩy bởi nhu cầu về mặt sinh lý. Đây là
nguyên nhân dẫn đến rất nhiều trường hợp nam nữ chung sống mà không
kết hôn hiện nay. Tình yêu là một trong những nhu cầu hết sức đặc biệt
trong đời sống tâm lý của mỗi con người. Quan niệm về tình yêu cũng khá
phức tạp, đặc biệt là khi đặt vấn đề tình yêu bên cạnh chuyện tình dục.
Trước hết, phải thẳng thắn thừa nhận rằng nhu cầu tình dục là một nhu cầu
rất thật trong đời sống của mỗi con người và trong tình yêu nói riêng. Tuy
nhiên phải chăng tình yêu và tình dục được đồng nhất với nhau? Có đến 78
bạn trẻ là học sinh - sinh viên phản đối quan niệm này (Kết quả nghiên cứu
trên 100 bạn trẻ trong một buổi nói chuyện chuyên đề tại Trung tâm Tâm lý
giáo dục tình yêu hôn nhân gia đình). Tuy nhiên, vẫn có gần 1/4 bạn trẻ
(22%) vẫn đồng nhất tình yêu và tình dục. Câu hỏi được đặt ra ở đây là tại
sao những bạn trẻ này lại đồng nhất tình yêu và tình dục? Thứ nhất, đó là
một quan niệm chưa thật sự đúng đắn trong tình yêu do xuất phát từ nhận
thức. Các bạn cho rằng đã yêu nhau là phải hy sinh tất cả, phải trao nhau tất

cả. Một số bạn còn cho rằng phải có tình dục mới giữ được tình yêu và
người yêu... Thứ hai, các bạn đồng nhất giữa tình yêu và tình dục do bị ám
thị bởi người yêu mình, bởi mọi người xung quanh. Chính vì những sai lầm
6


như vậy đã dẫn tới tình trạng chung sống như vợ chồng mà không kết hôn
của nhiều thanh niên hiện nay.

II. Giải pháp hạn chế tình trạng nam nữ chung sống như vợ
chồng mà không đăng ký kết hôn
Nhìn chung, các nhà chuyên gia xã hội, văn hóa đều không đồng tình
với việc chung sống như vợ chồng mà không kết hôn, dù nó có lợi ở một
khía cạnh nào đó. Lợi là có thể tiết kiệm nhiểu khoản chi phí, có thể ở bên
nhau mà lại không có nhiều ràng buộc. Nhưng tác hại của cách sống này là
rất nhiều so với vài lợi ích của nó. Việc chung sống như vợ chồng mà
không kết hôn sẽ dẫn đến cách sống dần trở thành tự do, phóng túng hơn,
khiến cho tình cảm bị chai sạn. Gia đình là tế bào của xã hội, gia đình bền
vững sẽ là nền tảng, cốt lõi cho xã hội phát triển. Do đó, nếu một xã hội có
nhiều người chỉ muốn sống chung như vợ chồng mà không tính đến chuyện
lập gia đình thì xã hội đó không thể phát triển bền vững được. Mặt khác,
khi nam nữ chung sống với nhau mà không kết hôn, không có ràng buộc gì
sẽ khiến họ sống không có trách nhiệm trong cuộc sống lứa đôi, dễ dàng
chia tay nhau để rồi lại tiếp tục chung sống với đối tượng khác. Và một
thực trạng đáng báo động hiện nay có nguyên nhân từ việc chung sống mà
không kết hôn là tình trạng nạo phá thai, đặc biệt là có nhiều trường hợp trẻ
vị thành niên. Một số trường hợp do nạo phá thai quá nhiều, nạo phá thai ở
những nơi không đủ điều kiện hành nghề dẫn đến tai biến thủng tử cung,
băng huyết, vô sinh, thậm chí chết người.
Có thể thấy rằng tình trạng nam nữ chung sống như vợ chồng mà

không kết hôn mang lại rất nhiều hậu quả nặng nề. Tiến sĩ triết học, chuyên
gia nghiên cứu gia đình trẻ và trẻ em Nguyễn Linh Khiếu cho rằng rồi xã
hội sẽ không nói nhiều đến việc sống chung mà không kết hôn, vì nó không
còn là vấn đề bức xúc, gay cấn, mà cũng giống như hiện tượng kết hôn, ly
7


hôn. Tuy nhiên, lối sống này sẽ không phát triển lan rộng, chỉ khu trú trong
nhóm thanh niên sống xa nhà, điều kiện kinh tế chưa đầy đủ, công ăn việc
làm chưa ổn định. Tuy không ủng hộ việc chung sống mà không kết hôn,
song nhiều chuyên gia nghiên cứu về gia đình, văn hóa đều cho rằng phải
chấp nhận nó như một tất yếu của xã hội hiện đại. Và để giảm thiểu tình
trạng này cũng như những hậu quả do lối sống này đem lại cần có những
giải pháp từ nhiều phía.
1. Từ phía các cơ quan Nhà nước
Nhìn chung, hệ thống các văn bản pháp luật về vấn đề hạn chế tình
trạng chung sống mà không kết hôn là không nhiều, thậm chí là rất ít ỏi. Do
đó, các nhà làm luật cần quan tâm hơn về vấn đề này để đưa ra các văn bản
pháp luật hạn chế việc nam nữ chung sống mà không kết hôn. Đồng thời,
vấn đề tổ chức thực hiện pháp luật cũng rất quan trọng, đặc biệt là việc quy
trách nhiệm, áp dụng các chề tài sao cho đảm bảo sự nghiêm minh của
pháp luật. Cần có chính sách thật sự hợp lý để phát huy sức mạnh của thanh
niên, cần các biện pháp thỏa đáng để không còn tình trạng chung sống
không kết hôn xuất phát từ nguyên nhân về điều kiện kinh tế.
2. Từ phía nhà trường và các tổ chức xã hội
Như đã phân tích ở trên, một nguyên nhân lớn của tình trạng nam nữ
chung sống như vợ chồng mà không kết hôn là xuất phát từ tâm lý tò mò,
kém hiểu biết về giới tính. Do đó, các trường học nên tổ chức các hoạt
động tuyên truyền, giáo dục giới tính cho học sinh, sinh viên, trang bị cho
học sinh, sinh viên đầy đủ kiến thức về giới tính. Đồng thời, nhà trường

cũng cần giáo dục cho học sinh, sinh viên về lối sống, định hướng về các
giá trị chuẩn mực trong đời sống.
Việc tuyên truyền về giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản và lối
sống không chỉ cần được tuyên truyền ở nhà trường mà còn là trách nhiệm
8


từ phía các tổ chức xã hội như hội phụ nữ, đoàn thanh niên… Và song song
với tuyên truyền, các tổ chức xã hội cũng cần có những hoạt động tư vấn về
vấn đề giới tính, về lối sống… Khi những khúc mắc tâm lý được tư vấn và
giải quyết, tình trạng chung sống mà không kết hôn của thanh niên hiện nay
chắc chắn sẽ giảm thiểu rất nhiều. Đồng thời, các tổ chức xã hội cũng cần
tuyên truyền về tác hại của việc nam nữ chung sống như vợ chồng mà
không kết hôn, đặc biệt là tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại
chúng. Khi nhận thức được tác hại của lối sống này gây ra, mọi người sẽ
xem xét kĩ lưỡng trước khi quyết định về việc chung sống như vợ chồng và
tình trạng chung sống mà không kết hôn sẽ bị hạn chế.
3. Từ phía gia đình
Nhân tố quan trọng sẽ giúp hạn chế tình trạng nam nữ chung sống
như vợ chồng mà không kết hôn chính là mỗi gia đình. Mỗi gia đình đều
phải có phương pháp giáo dục con em mình một cách phù hợp về giới tính,
lối sống, chuẩn mực đạo đức… để đến lúc đứa trẻ trưởng thành sẽ có đầy
đủ kiến thức, có nhận thức đúng đắn về các vấn đề trong xã hội và sẽ không
lựa chọn những lối sống sai lầm. Mặt khác, gia đình cũng cần có sự quan
tâm, quản lý cần thiết đối với con em mình bởi lẽ rất nhiều trường hợp nam
nữ chung sống như vợ chồng mà không kết hôn là những thanh niên xa
nhà, có thể sống tùy theo ý mình.

9



KẾT LUẬN

Trong xã hội hiện nay, vấn đề nam nữ chung sống như vợ chồng mà
không kết hôn vấn đề phức tạp đối với người đang chấp nhận lối sống này
và phức tạp đối với xã hội. Đây không phải là một tệ nạn của xã hội nhưng
cách sống này vẫn chưa thực sự được chấp nhận ở nước ta bởi những tác
hại mà nó gây ra là khá nặng nề. Mặc dù không được chấp nhận nhưng
trong giai đoạn hiện nay và nhiều chục năm nữa, tình trạng nam nữ chung
sống như vợ chồng mà không kết hôn vẫn sẽ tiếp tục tồn tại, phát triển nếu
giới trẻ không được cảnh báo, nhận thức được hậu quả để biết cách phòng
tránh. Vì thế, những giải pháp nhằm hạn chế tình trạng này cần phải được
thực hiện một cách khẩn trương và nghiêm túc.

10


TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hôn nhân và gia đình
Việt Nam, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 2009
- Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam năm 2000
- Lê Thị Thu Trang, Vấn đề nam nữ chung sống như vợ chồng dưới
góc độ bảo vệ phụ nữ và trẻ em : Khoá luận tốt nghiệp
Hà Nội, 2010
- Website : vietbao.vn

; diendanphapluat.vn

11




×