Tải bản đầy đủ (.doc) (75 trang)

giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực thuỷ sản của việt nam thời kỳ hậu wto

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (404.08 KB, 75 trang )

GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
A-LỜI MỞ ĐẦU
Sau 20 tiếp nhận nguồn vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài, nền kinh tế
Việt Nam đã có những bước đi khởi sắc. Cơ cấu các ngành kinh tế đã có
những sự chuyển dịch tích cực mang tính thị trường. Từ khi nguồn vốn FDI
được thu hút đầu tư Việt Nam các ngành kinh tế đã được đầu tư thích đáng,
thúc đẩy nhanh công cuộc Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá. Thuỷ sản cũng là
một trong số ngành đó. Sau những năm đổi mới. Thuỷ sản Việt Nam đã có
những bước đi khẳng định mình trong nền kinh tế Việt Nam cũng như trong
nền kinh tế thế giới. Tuy còn nhiều bất cập và yếu kém về nhiều mặt nhưng
Thuỷ sản Việt Nam cũng đã vươn lên đứng vị trí thứ 10 trong các nước xuất
khẩu Thuỷ sản.
Và đặc biệt hơn sau khi Việt Nam ra nhập WTO thì cơ hội cho ngành
Thuỷ sản càng được nâng cao hơn. Khi các nhà đầu tư liên tục đăng ký vốn
đầu tư vào Việt Nam. Mặc dù vậy, ngành Thuỷ sản hầu như vẫn chưa được
quan tâm tương xứng với tiềm năng sẵn có, lượng vốn đầu tư vào ngành
chiếm một tỷ lệ rất nhở so với lượng vốn đầu tư cho Nông nghiệp.
Với tính cần thiết và cấp bách của vấn đề, Tôi đã chọn đề tài : “ Giải
pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực Thuỷ sản của
Việt Nam thời kỳ hậu WTO” làm đề tài cho chuyên đề thực tập của mình.
Do hạn chế về kiến thức, thời gian và số liệu nên bài viết này Tôi không
tránh khỏi những thiếu sót. Mong được sự góp ý của Thày giáo TS. Nguyễn
Ngọc Sơn và các bạn để hoàn thiện chuyên đề thực tập của Tôi.
Tôi xin chân thành cảm ơn TS. Nguyễn Ngọc Sơn và các cán bộ phòng
Nông – Lâm – Ngư nghiệp Cục đầu tư nước ngoài - Bộ Kế hoạch và Đầu tư
đã giúp đỡ Tôi hoàn thành chuyên đề thực tập này.
Nguyễn Đức Thắng - 1 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
B - NỘI DUNG
CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ FDI VÀ SỰ CẦN THIẾT
THU HÚT FDI VÀO NGÀNH THUỶ SẢN.


I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ FDI
1. Khái niệm về FDI.
Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI = Foreign Direct Investment) là
hình thức đầu tư dài hạn của cá nhân hay công ty nước này vào nước khác
bằng cách thiết lập cơ sở sản xuất, kinh doanh. Cá nhân hay công ty nước
ngoài đó sẽ nắm quyền quản lý cơ sở sản xuất kinh doanh này.
Theo quỹ tiền tệ quốc tế IMF, FDI được định nghĩa là “một khoản đầu
tư với những quan hệ lâu dài, theo đó một tổ chứ trong một nền kinh thế
(nhà đầu tư trực tiếp) thu được lợi ích lâu dài từ một doanh nghiệp đặt tại
một nền kinh tế khác. Mục đích của nhà đầu tư trực tiếp là muốn có nhiều
ảnh hưởng trong việc quản lý doanh nghiệp đặt tại nền kinh tế khác đó. Hội
nghị Liên Hợp Quốc về TM và Phát triển UNCTAD cũng đưa ra một doanh
nghiệp về FDI. Theo đó, luồng vốn FDI bao gồm vốn được cung cấp (trực
tiếp hoặc thông qua các công ty liên quan khác) bởi nhà đầu tư trực tiếp
nước ngoài cho các doanh nghiệp FDI, hoặc vốn mà nhà đầu tư trực tiếp
nước ngoài nhận được từ doanh nghiệp FDI. FDI gồm có ba bộ phận : vốn
cổ phần, thu nhập tái đầu tư và các khoản vay nợ trong nội bộ công ty. Các
nhà kinh tế quốc tế định nghĩa : đầu tư trực tiếp nước ngoài là người sở hữu
tại nước này mua hoặc kiểm soát một thực thể kinh tế của nước khác. Đó là
một khoản tiền mà nhà đầu tư trả cho một thực thể kinh tế của nước ngoài để
có ảnh hưởng quyết định đổi với thực thể kinh tế ấy hoặc tăng thêm quyền
kiểm soát trong thực thể kinh tế ấy.
Nguyễn Đức Thắng - 2 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam năm 1987 đưa ra khái niệm: “Đầu
tư trực tiếp nước ngoài là việc tổ chức, cá nhân nước ngoài đưa vào Việt
Nam vốn bằng tiền nước ngoái hoặc bất kì tài sản nào được chính phủ Việt
Nam chấp thuận để hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp đồng hoặc thành lập
xí nghiệp liên doanh hoặc doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài theo quy định
của luật này.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đưa ra khái niệm: “ một
doanh nghiệp đầu tư trực tiếp là một DN có tư cách pháp nhân hoặc không
có tư cách pháp nhân trong đó nhà đầu tư trực tiếp sở hữu ít nhất 10% cổ
phiếu thường hoặc có quyền biểu quyết. Điểm mấu chốt của đầu tư trực tiếp
là chủ định thực hiện quyền kiểm soát công ty”. Tuy nhiên không phải tất cả
các QG nào đều sử dụng mức 10% làm mốc xác định FDI. Trong thực tế có
những trường hợp tỷ lệ sở hữu tài sản trong doanh nghiệp của chủ đầu tư
nhỏ hơn 10% nhưng họ vẫn được quyền điều hành quản lý doanh nghiệp,
trong khi nhiều lúc lớn hơn nhưng vẫn chỉ là người đầu tư gián tiếp
Tổ chức Thương mại Thế giới đưa ra Định nghĩa như sau về FDI :Đầu
tư trực tiếp nước ngoài (FDI) xảy ra khi một nhà đầu tư từ một nước (nước
chủ đầu tư) có được một tài sản ở một nước khác (nước thu hút đầu tư) cùng
với quyền quản lý tài sản đó. Phương diện quản lý là thứ để phân biệt FDI
với các công cụ tài chính khác. Trong phần lớn trường hợp, cả nhà đầu tư
lẫn tài sản mà người đó quản lý ở nước ngoài là các cơ sở kinh doanh.
Trong những trường hợp đó, nhà đầu tư thường hay được gọi là "công ty
mẹ" và các tài sản được gọi là “ công ty con hay chi nhánh công ty”.
( Nguồn Cục đầu tư nước ngoài - Bộ Kế hoạch và Đầu tư)
Từ những khái niệm trên có thể hiểu một cách khái quát về đầu tư trực
tiếp nước ngoài như sau: “đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI tại một quốc gia
là việc nhà đầu tư ở một nước khác đưa vốn bằng tiền hoặc bất kì tài sản nào
Nguyễn Đức Thắng - 3 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
vào quốc gia đó để có được quyền sở hữu và quản lý hoặc quyền kiểm soát
một thực thể kinh tế tại quốc gia đó, với mục tiên tối đa hoá lợi ích của
mình”.
Tài sản trong khái niệm này, theo thông lệ quốc tế, có thể là tài sản hữu
hình (máy móc, thiết bị, quy trình công nghệ, bất động sản, các loại hợp
đồng và giấy phép có giá trị …), tài sản vô hình (quyền sở hữu tí tuệ, bí
quyết và kinh nghiệm quản lý…) hoặc tài sản tài chính (cổ phần, cổ phiếu,

trái phiếu, giấy ghi nợ…). Như vậy FDI bao giờ cũng là một dạng quan hệ
kinh tế có nhân tố nước ngoài. Hai đặc điểm cơ bản của FDI là: có sự dịch
chuyển tư bản trong phạm vi quốc tế và chủ đầu tư (pháp nhân, thể nhân)
trực tiếp tham gia vào hoạt động sử dụng vốn và quản lý đối tượng đầu tư.
2. Các hình thức FDI.
2.1. Doanh nghiệp liên doanh :
Doanh nghiệp liên doanh với nước ngoài gọi tắt là liên doanh là hình
thức được sử dụng rộng rãi nhất của đầu tư trực tiếp nước ngoài trên thế giới
từ trước đến nay. Nó công cụ để thâm nhập vào thị trường nước ngoài một
cách hợp pháp và có hiệu quả thông qua hoạt động hợp tác.
Khái niệm liên doanh là một hình thức tổ chức kinh doanh có tính chất
quốc tế, hình thành từ những sự khác biệt giữa các bên về quốc tịch, quản lý,
hệ thống tài chính, luật pháp và bản sắc văn hoá; hoạt động trên cơ sở sự
đóng góp của các bên về vốn, quản lí lao động và cùng chịu trách nhiệm về
lợi nhuận cũng như rủi ro có thể xảy ra; hoạt động của liên doanh rất rộng,
gồm cả hoạt động sản xuất kinh doanh, cung ứng dịch vụ, hoạt động nghiên
cứu cơ bản và nghiên cứu triển khai.
Đối với nước tiếp nhận đầu tư :
Nguyễn Đức Thắng - 4 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
Ưu điểm : giúp giải quyết tình trạng thiếu vốn, giúp đa dạng hoá sản
phẩm, đổi mới Công nghệ, tạo ra thị trường mới và tạo cơ hội cho người lao
động làm việc và học tập kinh nghiệm quản lý của nước ngoài.
Nhược điểm: mất nhiều thời gian thương thảo vác vấn đề liên quan đến
dự án đầu tư, thường xuất hiện mẫu thuẫn trong quản lý điều hành doanh
nghiệp; đối tác nước ngoài thương quan tâm đến lợi ích toàn cầu, vì vậy đôi
với liên doanh phải chịu thua thiệt vì lợi ích ở nơi khác.; thay đổi nhân sự ở
công ty mẹ có ảnh hưởng tới tương lai phát triển của liên doanh.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài :
Ưu điểm: tận dụng được hệ thống phân phối có sẵn của đối tác nước sở

tại; được đầu tư vào những lĩnh vực kinh doanh dễ thu lời, lình vực bị cấm
hoặc hạn chế đối với hình thức doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài; thâm
nhập được những thị trường truyền thống của nước chủ nhà. Không mất thời
gian và chi phí cho việc nghiên cứu thị trường mới và xây dựng các mối
quan hệ. Chia sẻ được chi phí và rủi ro đầu tư.
Nhược điểm: khác biệt về nhìn nhận chi phí đầu tư giữa hai bên đối
tác; mất nhiều thời gian thương thảo mọi vấn đề liên quan đến dự án đầu tư,
định giá tài sản góp vốn giải quyết việc làm cho người lao động của đối tác
trong nước; không chủ động trong quản lý điều hành doanh nghiệp, dễ bị
mất cơ hội kinh doanh khó giải quyết khác biệt về tập quán, văn hóa.
2.2. Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài.
Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài cũng là một hình thức doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nhưng ít phổ biến hơn hình thức liên doanh
trong hoạt động đầu tư quốc tế.
Khái niệm doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài là một thực thể kinh
doanh có tư cách pháp nhân, được thành lập dựa trên các mục đích của chủ
đầu tư và nước sở tại.
Nguyễn Đức Thắng - 5 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài hoạt động theo sự điều hành quản
lý của chủ đầu tư nước ngoài nhưng vẫn phải tuỳ thuộc vào các điều kiện về
môi trường kinh doanh của nước sở tại, đó là các điều kiện về chính trị, kinh
tế, luật pháp, văn hóa, mức độ cạnh tranh…
Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài có tư cách pháp nhân là 1 thự thể
pháp lý độc lập hoạt động theo luật pháp nước sở tại. Thành lập dưới dạng
công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần.
Đối với nước tiếp nhận :
Ưu điểm: Nhà nước thu được ngay tiền thuê đất, tiền thuế mặc dù DN
bị lỗ; giải quyết được công ăn việc làm mà không cần bỏ vốn đầu tư; tập
trung thu hút vốn và công nghệ của nước ngoài vào những linh vực khuyến

khích xuất khẩu; tiếp nhận được thị trường nước ngoài.
Nhược điểm : Khó tiếp thu kinh nghiệm quản lý và công nghệ nước
ngoài đê nâng cao trình độ cán bộ quản lý, cán bộ kĩ thuật ở các doanh
nghiệp trong nước.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài :
Ưu điểm: chủ động trong quản lý điều hành doanh nghiệp thực hiện
được chiến lược toàn cầu của tập đoàn; triển khai nhanh dự án đầu tư; được
quyền chủ động tuyển chọn và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát
triển chung của tập đoàn.
Nhược điểm: chủ đầu tư phải chịu toàn bộ rủi ro trong đầu tư; phải chi
phí nhiều hơn cho nghiên cứu tiếp cận thị trường mới; không xâm nhập được
vào những lĩnh vực có nhiều lợi nhuận thị trường trong nước lớn, khó quan
hệ với các cơ quan quản lý Nhà nước sở tại.
Nguyễn Đức Thắng - 6 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
2.3. Hình thức hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp đòng hợp tắc kinh
doanh.
Hình thức này là hình thức đầu tư trong đó các bên quy trách nhiệm và
phân hia kết quả kinh doanh cho mỗi bên để tiến hành đầu tư kinh doanh mà
không thành lập pháp nhân mới.
Hợp đồng hợp tác kinh doanh là văn bản được kí kết giữa đại diện có
thẩm quyền của các bên tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh, quy định rõ
việc thực hiện phân chia kết quả kinh doanh cho mỗi bên
Đặc điểm là các bên kí kết hợp đồng hợp tác kinh doanh, trong quá trình
kinh doanh các bên hợp doanh có thể thành lập ban điều phối để theo dõi,
giám sát việc thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh. Phân chia kết quả kinh
doanh: hình thức hợp doanh không phân phối lợi nhuận và chia sẻ rủi ro mà
phân chia kết quả kinh doanh chung theo tỷ lệ góp vốn hoặc theo thoả thuận
giữa các bên. Các bên hợp doanh thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với nhà
nước sở tại một cách riêng rẽ. Pháp lý hợp doanh là một thực thể kinh doanh

hoạt động theo luật pháp nước sở tại chịu sự điều chỉnh của pháp luật nước
sở tại. quyền lợi và nghĩa vụ của các bên hợp doanh được ghi trong hợp
đồng hợp tắc kinh doanh.
Đối với nước tiếp nhận :
Ưu điểm: giúp giải quyết tình trạng thiếu vốn, thiếu nghệ, tạo ra thị
trường mới nhưng vấn đảm bảo được an ninh quốc gia và nắm được quyền
điều hành dự án.
Nhược điểm: khó thu hút đầu tư ,chỉ thực hiện được đối với một số ít
lĩnh vực dễ sinh lời.
Đối với nước nhận đầu tư :
Ưu điểm: tận dụng được hệ thống phân phối có sẵn của dối tác nước sở
tại vào được những linh vực hạn chế đầu tư thâm nhập được nhưng thị
Nguyễn Đức Thắng - 7 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
trường truyền thống của nước chủ nhà; không mất thời gian và chi phí cho
việc nghiên cứu thị trường mới và xây dựng các mối quan hệ; không bị tác
động lớn do khác biệt về văn hoá; chia sẻ được chi phí và rủi ro đầu tư.
-Nhược điểm: không được trực tiếp quản lý điều hành dự án, quan hệ hợp
tác với đối tá nước sở tại thiếu tính chắc chắn làm các nhà đầu tư e ngại.
2.4. Đầu tư theo hợp đồng BOT.
BOT (xây dựng - vận hành - chuyển giao) là một thuật ngữ để chỉ một
số mô hình hay một cấu trúc sử dụng đầu tư tư nhan để thực hiện xây dựng
cơ sở hạ tầng vẫn được dành riêng cho khu vực nhà nước. Trong một dự án
xây dựng BOT, một doanh nhân tư nhân được đặc quyền xây dựng và vận
hành một công trình mà thường do chính phủ thực hiện. Công trình này có
thể là nhà máy điện, sân bay, cầu, cầu đường… Vào cuối giai đoạn vận hành
doanh nghiệp tư nhân sẽ chuyển quyền sở hữu dự án về cho chính phủ.
Hợp đồng BOT là văn bản kí kết giữa các nhà đầu tư nước ngoài với cơ
quan có thẩm quyền của nước chủ nhà để đầu tư xây dựng công trình kết cấu
hạ tầng (kể cả mở rộng, nâng cấp, hiện đại hoá công trình) và kinh doanh

trong một thời gian nhất định để thu hồi vốn và có lợi nhuận hợp lý, sau đó
chuyển giao không bồi hoàn toàn bộ công trình cho nước chủ nhà.
Hợp đồng xây dựng chuyển giao kinh doanh BTO và hợp đồng xây dựng
chuyển giao BT, được hình thành tương tự như hợp đồng BOT nhưng có
điểm khác là: đối với hợp đồng BTO sau khi xây dựng xong công trình nhà
đầu tư nước ngoài chuyển giao lại cho nước chủ nhà và được chinh phủ
nước chủ nhà dành cho quyền kinh doanh công trình đó hoặc công trình
khác trong một thời gian đủ để hoàn lại toàn bộ vốn đầu tư và có lợi nhuận
thoả đáng về công trình đã xây dựng và chuyển giao.
Đối với hợp đồng BT, sau khi xây dựng xong công trình nhà đầu tư nước
ngoài chuyển giao lại cho nước chủ nhà và được chính phủ nước chủ nhà
Nguyễn Đức Thắng - 8 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
thanh toán bằng tiền hoặc bằng tài sản nào đó tương xứng với vốn đầu tư đã
bỏ ra và tỉ lệ lợi nhuận hợp lý.
Doanh nghiệp được thành lập thực hiện hợp đồng BOT, BTO, BT mặc
dù hợp đồng dưới hình thức doanh nghiệp liên doanh hoặc doanh nghiệp
100% vốn nước ngoài nhưng đối tác cùng thực hiện hợp đồng là các cơ quan
quản lí nhà nước ở nước sở tại. Lĩnh vực hợp đồng hẹp hơn các doanh
nghiệp FDI khác, chủ yếu áp dụng cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng;
được hưởng các ưu đãi đầu tư cao hơn sơ với các hình thức đầu tư khác và
điểm đặc biệt là khi hết hạn hoạt động, phải chuyển giao không bồi hoàn cơ
sở hạ tầng đã được xây dựng và khai thác cho nước sở tại.
Đối với nước chủ nhà :
Ưu điểm: thu hút được vốn đầu tư vào những dự án có sở hạ tầng đòi
hỏi vốn đầu tư lớn, do đó giảm được sức ép cho ngân sách nhà nước, đồng
thời nhanh chóng có được công trình kết cấu hạ tầng hoàn chỉnh giúp khơi
dậy các nguồn lực trong nước và thu hút thêm FDI để phát triển kinh tế.
Nhược điểm: khó tiếp nhận kinh nghiệm quản lí và khó kiểm soát công
trình. Mặt khác, nhà nước phải chịu mọi rủi ro ngoài khả năng kiểm soát của

nhà đầu tư.
Đối với đầu tư nước ngoài :
Ưu điểm: hiệu quả sử dụng vốn được bảo đảm; chủ động quản lí, điều
hành và tự chủ kinh doanh lợi nhuận, hông bị chia sẻ và được nhà nước sở
tại đảm bảo, tránh những rủi ro bất thường ngoài khả năng kiểm soát.
Nhược điểm: việc đàm phán và thực thi hợp đồng BOT thường gặp nhiều
khó khăn tốn kém nhiều thời gian và công sức.
Nguyễn Đức Thắng - 9 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
2.5. Đầu tư thông qua mô hình công ty mẹ và con (Holding company).
Holding company là một trong những mô hình tổ chức quản lí được
thừa nhận rộng rãi ở hầu hết các nước có nền kinh tế thị trường phát triển.
Holding company là một công ty sở hữu vốn trong một công ty khác ở mức
đủ để kiểm soát hoạt động quản lí và điều hành công ty đó thông qua việc
gây ảnh hưởng hoặc lựa chọn thành viên hợp đồng quản trị.
Holding company được thành lập dưới dạng công ty cổ phần và chỉ giới hạn
hoạt động của mình trong việc sở hữu vốn, quyết định chiến lược và giám
sát hoạt động quản lí của các công ty con, các công ty con vẫn duy trì quyền
kiểm soát hoạt động kinh doanh của mình một cách độc lập, tạo rất nhiều
thuận lợi.
Cho phép các nhà đầu tư huy động vốn để triển khai nhiều dự án đầu tư
khác nhau mà còn tạo điểu kiện thuận lợi cho họ điều phối hoạt động và hỗ
trợ các công ty trực thuộc trong việc tiếp thị, tiêu thụ hàng hoá, điều tiết chi
phí thu nhập và các nghiệp vụ tài chính.
Quản lí các khoản vốn góp của mình trong công ty khác như một thể
thống nhất và chịu trách nhiệm về việc ra quyết định và lập kế hoạch chiến
lược điều phối các hoạt động và tài chính của cả nhóm công ty.
Lập kế hoạch, chỉ đạo, kiểm soát các luồng lưu chuyển vốn trong danh mục
đầu tư. Holding company có thể thực hiện cả hoạt động tài trợ đầu tư cho
các công ty con và cung cấp dịch vụ tài chính nội bộ cho các công ty này.

Cấp cho các công ty con các dịch vụ như kiểm toán nội bộ, quan hệ đối
ngoại, phát triển thị trường, lập kế hoạch, nghiên cứu và phát triển
Nguyễn Đức Thắng - 10 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
2.6. Hình thức công ty cổ phần :
Công ty cổ phần (công ty cổ phần trách nhiệm hữu hạn)là doanh nghiệp
trong đó vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần
các cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của
doanh nghiệp trong phạm vi vốn đã góp vào doanh nghiệp cổ đông có thể là
tổ chức cá nhân với số lượng tối đa không hạn chế, nhưng phải đáp ứng yêu
cầu về số cổ đông tối thiểu. Đặc trưng của công ty cổ phần là nó có quyền
phát hành chứng khoán ra công chúng và các cổ đông có quyền tự do chuyển
nhượng cổ phần của mình cho người khác.
Cơ cấu tổ chức, công ty cổ phần phải có đại hội cổ đông, hội đồng quản
trị và giám đốc. Thông thường ở nhiều nước trên thế giới, cổ đông hoặc
nhóm cổ đông sở hữu trên 10% số cổ phiếu thường có quyền tham gia giám
sát quản lý hoạt động của công ty cổ phần. Đại hội cổ đông gồm tất cả cổ
đông có quyền biểu quyết là co quan quyết định cao nhất của công ty cổ
phần
Ở một số nước khác, công ty cổ phần hữu hạn có vốn đầu nước ngoài được
thành lập theo cách: thành lập mới, cổ phần hoá doanh nghiệp FDI (doanh
nghiệp liên doanh và doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài) đang hoạt động,
mua lại cổ phần của doanh nghiệp trong nước và cổ phần hoá.
2.7. Hình thức chi nhánh công ty nước ngoài :
Hình thức này được phân biệt với hình thức công ty con 100% vốn
nước ngoài ở chỗ chi nhánh không được coi là một pháp nhân độc lập trong
khi công ty con thường là một pháp nhân độc lập. Trách nhiệm của công ty
con thường giới hạn trong phạm vi tài sản ở nước sở tại, trong khi trách
nhiệm của chi nhánh theo quy định của 1 ố nước, không chỉ giới hạn trong
phạm vi tài sản của chi nhánh, mà còn được mở rộng đến cả phần tài sản của

công ty mẹ ở nước ngoài.
Nguyễn Đức Thắng - 11 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
Chi nhánh được phép khấu trừ các khoản lỗ ở nước sở tại và các khoản
chi phí thành lập ban đầu vào các khoản thu nhập của công ty mẹ tại nước
ngoài. Ngoài ra chi nhánh còn được khấu trừ một phần các chi phí quản lý
của công ty mẹ ở nước ngoài vào phàn thu nhập chịu thuế ở nước sở tại
Việc thành lập chi nhánh thường đơn giản hơn so với việc thành lập công ty
con. Do không thành lập 1 pháp nhân độc lập, việc thành lập chi nhánh
không phải tuân thủ theo các quy định về thành lập công ty, thường chỉ
thông qua việc đăng kí tại các cơ quan có thẩm quyền của nước chủ nhà.
2.8. Hình thức công ty hợp danh :
Công ty hợp danh là doanh nghiệp phải có ít nhất hai thành viên hợp
danh, ngoài các thành viên hợp danh có thể có thành viên góp vốn. Thành
viên hợp danh phải là cá nhân có trình độ chuyên môn, có uy tín nghề
nghiệp và phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về nghĩa vụ
của công ty; thành viên góp vốn chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ của
công ty trong phạm vi số vốn đã góp vào công ty. Công ty hợp danh không
được phát hành bất kì loại chứng khoán nào. Các thành viên hợp danh có
quyền ngang nhau khi quyết định các vấn đề quản lý công ty, còn thành viên
góp vốn có quyền được chia lợi nhuận theo tỷ lệ quy định tại điều lệ công ty
nhưng không được tham gia quản lý công ty và hoạt động kinh doanh nhân
danh công ty.
Khác với doanh nghiệp liên doanh và doanh nghiệp 100% vốn nước
ngoài hình thức đầu tư này mang đặc trưng của công ty đối nhân tiền về thân
nhân trách nhiệm vô hạn, cơ cấu tổ chức gọn nhẹ. Hình thức đầu tư này
trước hết rất phù hợp với các doanh nghiệp nhỏ, nhưng vì có những ưu điểm
rõ rệt nên cũng được các doanh nghiệp lớn quan tâm.
Việc cho ra đời hình thức công ty hợp danh ỏ các nước nhăm tao thêm
cơ hội cho nhà đầu tư lựa chọn hình thức đầu tư cho phù hợp với yều cầu,

Nguyễn Đức Thắng - 12 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
lợi ích của họ. Thực tế cho thấy một số loại hình dịch vụ như tư vấn pháp
luật, khám chữa bệnh, thiết kế kiến trúc đã và đang phát triển nhanh chóng.
Đó là những dịch vụ mà người tiêu dùng không thể kiểm tra được chất lượng
cung ứng trước khi sử dụng, nhưng lại có ảnh hưởng đến sức khoẻ tính
mạng và tài sản của người tiêu dùng khi sử dụng. Việc thành lập công ty hợp
danh là hình thức thức đầu tư phù hợp trong việc phát triển và cung cấp các
dịch vụ nêu trên. Trong đó những người có vốn đóng vai trò là thành viên
góp vốn và chịu trách nhiệm hữu hạn còn các nhà chuyên môn là thành viên
hợp danh tổ chức điều hành, cung ứng dịch vụ và chịu trách nhiệm vô hạn
bằng toàn bộ tài sản của họ.
2.9. Hình thức mua lại sát nhập ( M&A ):
Phần lớn các vụ M&A được thực hiện giữa các TNC lớn và tập trung
vào các lĩnh vực công nghiệp ô tô, dược phẩm, viễn thông và tài chính ở các
nước phát triển.
Mục đích chủ yếu :
Khai thác lợi thế của thị trường mới mà hoạt động thương mại quốc tế
hay đầu tư mới theo kênh truyền thống không mang lại hiệu quả mong đợi.
Hoạt động M&A tạo cho các công ty cơ hội mở rộng nhanh chóng hoạt động
ra thị trường nước ngoài.
Bằng con đường M&A, các TNC có thể sáp nhập các ty của mình với
nhau hình thành một công ty khổng lồ hoạt động trong nhiều lĩnh vực hay
các công ty khác nhau cùng hoạt động trông một lĩnh vực có thể sáp nhập lại
nhằm tăng khả năng cạnh tranh toàn cầu của doanh nghiệp.
Các công ty vì mục đích quốc tế hoá sản phẩm muốn lấp chỗ trống
trong hệ thống phân phối của họ trên thị trường thế giới.
Thông qua con đường M&A các ty có thể giảm chi phí từng lĩnh vực
nghiên cứu và phát triển sản xuất, phân phối và lưu thông.
Nguyễn Đức Thắng - 13 - Kế hoạch 46B

GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
M&A tao điều kiện thuận lợi cho việc tái cấu trúc các ngành công
nghiệp và cơ cấu ngành công nghiệp ở các quốc gia, do đó, hình thức này
đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển công nghệ ở mỗi quốc gia.
MA theo chiều ngang xảy ra khi 2 công ty hoạt động trong cùng 1 lĩnh
vực sản xuất kinh doanh muốn hình thành 1 công ty lớn hơn để tăng khả
năng cạnh tranh, mở rộng thị trường của cùng một loại mà trước đó hai công
ty cùng sản xuất.
MA theo chiều dọc diễn ra khi 2 công ty hoạt động ở 2 lĩnh vực khác
nhau nhưng cùng chịu sự chi phối của 1 công ty mẹ, loại hình MA này
thường xảy ra ở các công ty xuyên quốc gia.
MA theo hướng đa dạng hoá hay kết hợp thường xảy ra khi các ty lớn
tiến hành sáp nhập với nhau với mục tiêu tối thiểu hoá rủi ro và tránh thiệt
hại khi một công ty tự thâm nhập vào thị trường.
So với đầu tư truyền thống, từ quan điểm của nước tiếp nhận đầu tư:
Về bổ sung vốn đầu tư trong khi hình thức đầu tư truyền thống bổ ngày
một lượng vốn FDI nhất định cho đầu tư phát triển thì hình thức MA chủ
yếu chuyển sở hữu từ các doanh nghiệp đang tồn tại ở nước chủ nhà cho các
công ty nước ngoài. Tuy nhiên, về dài hạn, hình thức này cũng thu hút mạnh
được nguồn vốn từ bên ngoài cho nước chủ nhà nhờ mở rộng quy mô hoạt
động của doanh nghiệp.
Về tạo việc làm, hình thức đầu tư truyền thống tạo ngay được việc làm
cho nước chủ nhà, trong khi hình thức M&A không những không tạo được
việc làm ngay mà còn có thể làm tang thêm tình trạng căng thẳng về việc
làm (tăng thất nghiệp) cho nước chủ nhà. Tuy nhiên về lâu dài, tình trạng
này có thể được cải thiện khi các doanh nghiệp mở rông quy mô sản xuất.
Về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, đầu tư truyền thống tác động trực tiếp
đến thay đổi cơ cấu kinh tế thông qua việc xây dựng các doanh nghiệp mới
Nguyễn Đức Thắng - 14 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập

trong khi đó M&A không có tác động trong giai đoạn ngắn hạn
Về cạnh tranh và an ninh quốc gia, trong khi đầu tư truyền thống thúc đẩy
cạnh tranh thì M&A không tác động đáng kể đến tình trạng cạnh tranh về
mặt ngắn hạn nhưng về dài hạn có thể làm tăng canh tranh độc quyền. Mặt
khác, M&A có thể ảnh hưởng đến an ninh của nước chủ nhà nhiều hơn hình
thức truyền thống bởi vì tài sản của nước chủ nhà được chuyển cho người
nước ngoài
3. Vai trò của FDI.
3.1. Bổ sung cho nguồn vốn trong nước.
Trong các lý luận về tăng trưởng kinh tế, nhân tố vốn luôn được đề cập.
Khi một nền kinh tế muốn tăng trưởng nhanh hơn, nó cần nhiều vốn hơn
nữa. Nếu vốn trong nước không đủ, nền kinh tế này sẽ muốn có cả vốn từ
nước ngoài, trong đó có vốn FDI. Khi nguồn vốn FDI được đầu tư vào trong
nước sẽ được tận dụng cho các dự án cần đầu tư, đặc biệt với các dự án
không có nguồn vốn thì FDI là một giải pháp tối ưu khi dự án không có vốn
đầu tư. Trong nền kinh tế pháp triển nhanh, ngày càng cần nhiều vốn đầu tư
cho các lĩnh vực quan trọng và vùng kinh tế, thì thu hút vốn FDI vào tăng
khả năng thực hiện dự án, không để tình trạng dự án treo vì không có vốn
đầu tư.
3.2. Chuyển giao công nghệ và bí quyết quản lý.
Trong một số trường hợp, vốn cho tăng trưởng dù thiếu vẫn có thể huy
động được phần nào bằng "chính sách thắt lưng buộc bụng". Tuy nhiên,
công nghệ và bí quyết quản lý thì không thể có được bằng chính sách đó.
Thu hút FDI từ các công ty đa quốc gia sẽ giúp một nước có cơ hội tiếp thu
công nghệ và bí quyết quản lý kinh doanh mà các công ty này đã tích lũy và
phát triển qua nhiều năm và bằng những khoản chi phí lớn. Tuy nhiên, việc
phổ biến các công nghệ và bí quyết quản lý đó ra cả nước thu hút đầu tư còn
Nguyễn Đức Thắng - 15 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
phụ thuộc rất nhiều vào năng lực tiếp thu của đất nước. Như các lĩnh vực

công nghệ cao thì thu hút FDI vào sẽ tận dụng được khả năng quản lý chặt
chẽ và có kỷ luật của nhà đầu tư. Các công nghệ máy móc hiện đại cũng sẽ
được nhập vào nước cùng với các phương thức vận hành. Các nước tiếp
nhận sẽ tiết kiệm được chi phí cho việc tiếp nhận các công nghệ cao của các
nước đầu tư.
3.3. Tham gia mạng lưới sản xuất toàn cầu.
Khi thu hút FDI từ các công ty đa quốc gia, không chỉ xí nghiệp có vốn
đầu tư của công ty đa quốc gia, mà ngay cả các xí nghiệp khác trong nước có
quan hệ làm ăn với xí nghiệp đó cũng sẽ tham gia quá trình phân công lao
động khu vực. Chính vì vậy, nước thu hút đầu tư sẽ có cơ hội tham gia mạng
lưới sản xuất toàn cầu thuận lợi cho đẩy mạnh xuất khẩu. Các công ty đa
quốc gia đặt các chi nhánh, các cơ sở sản xuất tại nhiều nước, do vậy mà khi
các sản phẩm hoàn chỉnh cần sự kết hợp của nhiều nước tạo điều kiện cho
các doanh nghiệp trong nước xuất khẩu mặt hàng mình sản xuất, tham gia
trực tiếp vào mạng lưới sản xuất toàn cầu. Kết nối các khu công nghiệp sản
xuất của nhiều nước trên thế giới.
3.4. Tăng số lượng việc làm và đào tạo nhân công.
Vì một trong những mục đích của FDI là khai thác các điều kiện để đạt
được khi phí sản xuất thấp, nên xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sẽ thuê
mướn nhiều lao động địa phương. Thu nhập của một bộ phận dân cư địa
phương được cải thiện sẽ đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế của địa
phương. Trong quá trình thuê mướn đó, đào tạo các kỹ năng nghề nghiệp,
mà trong nhiều trường hợp là mới mẻ và tiến bộ ở các nước đang phát triển
thu hút FDI, sẽ được xí nghiệp cung cấp. Điều này tạo ra một đội ngũ lao
động có kỹ năng cho nước thu hút FDI. Không chỉ có lao động thông
Nguyễn Đức Thắng - 16 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
thường, mà cả các nhà chuyên môn địa phương cũng có cơ hội làm việc và
được bồi dưỡng nghiệp vụ ở các xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
3.5. Nguồn thu ngân sách lớn.

Đối với nhiều nước đang phát triển, hoặc đối với nhiều địa phương,
thuế do các xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nộp là nguồn thu ngân sách
quan trọng. Chẳng hạn, ở Hải Dương riêng thu thuế từ công ty lắp ráp ô tô
Ford chiếm 50 phần trăm số thu nội địa trên địa bàn tỉnh năm 2006. Đặc biệt
là các công ty có vốn FDI là ăn có lợi nuận càng tạo thêm nguồn thu ngân
sách lớn, với xu hướng hiện nay là thu hút FDI vào trong nước thì việc thu
thuế từ các công ty này là rất nhiều, các nguồn vốn FDI thường được quản lý
chặt chẽ nên tình trạng thất thoát là rất ít.
II : CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN FDI.
1. Môi trường đầu tư
Việt Nam hiện tại được coi là tương đối hấp dẫn, an toàn và có lợi thế
lâu dài trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương:
Việt Nam có môi trường chính trị - xã hội ổn định, đáp ứng được nhu
cầu làm ăn lâu dài của các nhà đầu tư, Việt Nam cũng có lợi thế về vị trí địa
lý vì nằm trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phát triển năng
động, đã tham gia Hiệp định CEPT/AFTA với quy mô thị trường 500 triệu
người; đã tham gia chương trình thu hoạch sớm (EHP) của Hiệp định khung
về hợp tác kinh tế toàn diện ASEAN - Trung Quốc, có đường biên giới
chung với các tỉnh phía nam Trung Quốc.
Sau gần 20 năm đổi mới, Việt Nam cũng từng bước hình thành thể chế
kinh tế thị trường, duy trì được môi trường kinh tế vĩ mô ổn định và nhịp độ
tăng trưởng kinh tế cao. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân trong cả thập kỷ
90 là 7,2%, cao hơn mức tăng trưởng bình quân cùng kỳ của các nước trong
khu vực là 3,7%. Ba năm gần đây (2001-2003) tốc độ tăng trưởng GDP là
Nguyễn Đức Thắng - 17 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
6,9%; 7,0%, 7,2%. Nhờ vậy tổng GDP trong 10 năm đã tăng gấp hơn 2 lần.
Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Sau 12 năm (1991-2003) tỷ trọng GDP của ngành công nghiệp, dịch vụ tăng
lên, còn tỷ trọng ngành nông nghiệp đã giảm đi đáng kể. Ở thời điểm năm

2003 cơ cấu GDP của các ngành nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ là
22,26%/39,94%/37,8%.
Việt Nam có nguồn nhân lực dồi dào, có trí thức và tương đối trẻ. với
số dân 80 triệu, đứng thứ 13 trên thế giới, đời sống người dân ngày càng
được nâng cao, Việt Nam được đánh giá là một nước có tiềm năng về thị
trường lao động và thị trường hàng hoá. Về chất lượng nguồn nhân lực, chỉ
số phát triển nguồn nhân lực của Việt Nam đang ở mức cao hơn trình độ
phát triển kinh tế, có khả năng tiếp thu và thích nghi nhanh với hoạt động
chuyển giao công nghệ, điều này cũng phản ánh những ưu thế của lao động
Việt Nam xét về dài hạn (hiện tại Việt Nam đứng thứ 5 trong số các nước
ASEAN về chỉ số phát triển con người, sau Singapore, Malaysia, Thailand,
Philippines). chi phí sử dụng lao động của kỹ sư và công nhân Việt Nam
cũng được đánh giá là có lợi hơn so với các nước lân cận (lương trả chỉ bằng
60-70% của Trung Quốc, Thái Lan; 18% của Singapore; 3-5% của Nhật
Bản).
2. Công cuộc đổi mới, cải cách nền kinh tế theo hướng hội nhập
Mở cửa cả bên trong và bên ngoài đã tạo môi trường kinh doanh ngày
càng thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp:
Thể chế kinh tế thị trường ở Việt Nam đã từng bước được hình thành,
phát triển và được thúc đẩy theo hướng tự do hoá thương mại và đầu tư, tạo
điều kiện cho các doanh nghiệp hợp tác và cạnh tranh bình đẳng, huy động
được nhiều nguồn lực hơn vào phát triển kinh tế xã hội. Quá trình cải cách
trên các lĩnh vực tài chính, tiền tệ cũng được đẩy mạnh thông qua việc cơ
Nguyễn Đức Thắng - 18 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
cấu lại hệ thống các ngân hàng, điều chỉnh tỷ giá hối đoái linh hoạt, cải cách
hệ thống thuế, đổi mới thu chi ngân sách Nhà nước, đẩy mạnh cải cách hành
chính ngày càng tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong và
ngoài nước phát triển sản xuất kinh doanh.
Chính sách phát triển nền kinh tế nhiều thành phần cũng tạo điều kiện

cho các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế hợp tác và cạnh tranh
bình đẳng hơn; huy động được thêm nhiều nguồn lực trong và ngoài nước
cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Việc phát huy mạnh mẽ nguồn nội lực
trong thời gian qua cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động và sử
dụng có hiệu quả các nguồn lực từ bên ngoài.
Việc Nhà nước đầu tư đáng kể cho phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã
hội như hệ thống đường sá, cầu cảng, hệ thống thông tin liên lạc, điện
nước đẩy mạnh cải cách hành chính để nâng cao hiệu quả quản lý Nhà
nước trong những năm qua đã cải thiện rõ rệt điều kiện và môi trường kinh
doanh cho các doanh nghiệp , góp phần tiết kiệm các chi phí trung gian, hạ
giá thành sản phẩm cho các doanh nghiệp
Việc tiếp tục thực hiện chính sách đối ngoại đa dạng hoá, đa phương
hoá cũng tạo điều kiện mở rộng và phát triển kinh tế đối ngoại của Việt
Nam, Đến nay Việt Nam đã có quan hệ hợp tác kinh tế - thương mại với trên
150 nước và cùng lãnh thổ, tham gia tích cực vào cơ cấu hợp tác khu vực và
thế giới như ASEAN, ASEM, APEC và đang trong quá trình đàm phán gia
nhập WTO vào 2005. Việc ký kết các Hiệp định CEPT/AFTA, Hiệp định
thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ, Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư
với Nhật Bản (2003), sáng kiến chung Việt Nam - Nhật Bản (12/2003) đã
làm tăng thêm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư của Việt Nam.
Nguyễn Đức Thắng - 19 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
3. Chính sách thu hút đầu tư trong và ngoài nước của Việt Nam
Có nhiều ưu đãi, tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư trong nước và nước
ngoài kinh doanh có hiệu quả:
So với Luật đầu tư nước ngoài của nhiều nước, Luật đầu tư nước ngoài
của Việt Nam được đánh giá là khá thông thoáng. Đặc biệt là sau khi ban
hành Luật đầu tư nước ngoài sửa đổi năm 2000, Việt Nam đã có nhiều chính
sách nhằm cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ các khó khăn nhằm giúp các
doanh nghiệp đầu tư nước ngoài kinh doanh có hiệu quả. Cụ thể:

Các nhà đầu tư nước ngoài được phép đầu tư trong hầu hết các lĩnh vực
của nền kinh tế (trừ an ninh, quốc phòng), được quyền chủ động lựa chọn
các hình thức đầu tư, địa điểm, đối tác đầu tư, quy mô dự án; được trực tiếp
tuyển dụng lao động; được khuyến khích, ưu đãi đầu tư vào các khu công
nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao.
Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài được quyền mua bán ngoại tệ ở các
ngân hàng thương mại để đáp ứng các giao dịch vãng lai. Chính phủ bảo
đảm cân đối ngoại tệ cho các dự án quan trọng, bỏ khống chế lãi suất trần
đối với các khoản vay về ngoại tệ và các khoản vay nước ngoài, giảm tỷ lệ
kết hối ngoại tệ từ 80% năm 1998 xuống 30% năm 2002 và 0% năm 2003.
Nhà nước thực hiện giảm giá các dịch vụ cung cấp điện nước, bưu
chính viễn thông: thực hiện từng bước thống nhất một loại giá dịch vụ,
không phân biệt doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp đầu tư nước
ngoài, áp dụng chính sách không hồi tố đối với những ưu đãi đã quy định
trong giấy phép đầu tư, đồng thời cho phép các doanh nghiệp được hưởng
các ưu đãi ở mức cao hơn các chính sách được ban hành.
Đối với hoạt động đầu tư trong nước, Luật khuyến khích đầu tư trong
nước cũng tạo nhiều điều kiện thông thoáng khuyến khích các cá nhân, tổ
chức bỏ vốn đầu tư. Nhà nước cũng tạo nhiều điều kiện khuyến khích, hỗ trợ
Nguyễn Đức Thắng - 20 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
khu vực kinh tế tư nhân, các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong tiếp cận nguồn
vốn tín dụng; tạo mặt bằng kinh doanh, tiếp cận thông tin thị trường và xúc
tiến thương mại, đặc biệt từ sau khi Luật doanh nghiệp được ban hành (năm
2000). Nhờ vậy, từ năm 2000-2003 đã có khoảng 75.000 doanh nghiệp tư
nhân được thành lập (gấp 1,66 làn thời kỳ 1990-1999), với số vốn đăng ký
khoảng 10 tỷ USD, lớn hơn 4 lần số vốn đăng ký của khu vực tư nhân thời
kỳ 1990-1999 và lớn hơn rất nhiều số vốn đầu tư nước ngoài cùng thời kỳ.
4. Một số hạn chế tồn tại của đầu tư FDI vào Việt Nam
Mặc dù đã có những bước phát triển mạnh mẽ song về cơ bản Việt Nam

vẫn là một nước nông nghiệp, quy mô của nền kinh tế còn nhỏ bé, các cơ sở
công nghiệp và trình độ kỹ thuật - công nghệ còn thấp, cơ cấu kinh tế còn
chuyển biến chậm, hiệu quả đầu tư chưa cao, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội
còn chưa đáp ứng được các yêu cầu phát triển.
Hệ thống luật pháp về kinh tế của Việt Nam còn đang trong quá trình
hoàn thiện, chưa đảm bảo tính bình đẳng giữa các doanh nghiệp thuộc các
thành phần kinh tế; tính ổn định và minh bạch chưa cao, mức độ rủi ro pháp
luật còn lớn và khó dự báo; hệ thống văn bản pháp luật còn nhiều bất cập
Quá trình cải cách hành chính còn chuyển biến chậm, các thủ tục liên
quan đến hoạt động đầu tư còn phức tạp; nạn tham nhũng còn phổ biến và
chưa có biện pháp ngăn chặn, loại bỏ hữu hiệu; các chi phí dịch vụ về cơ sở
hạ tầng hỗ trợ kinh doanh, chi phí trung gian, chi phí gia nhập thị trường
của các doanh nghiệp còn lớn so với các nước trong khu vực. Sự phối hợp
trong các hoạt động cải cách cơ cấu kinh tế, cải cách thế chế với chiến lược
hội nhập kinh tế quốc tế còn chưa nhịp nhàng, động bộ.
Hệ thống thị trường các yếu tố sản xuất như thị trường vốn, thị trường
lao động, thị trường đất đai, thị trường khoa học - công nghệ còn chưa
đồng bộ và kém phát triển. Hệ thống dịch vụ tài chính - ngân hàng cũng
Nguyễn Đức Thắng - 21 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
chưa phát triển (hiện tại, tỷ trọng của khu vực tài chính chỉ chiếm khoảng
2% GDP, so với 6 - 10% ở các nước khác trong khu vực). Quá trình cải cách
hệ thống tài chính - ngân hàng tiến hành chậm; hệ thống ngân hàng dễ bị tổn
thương do tỷ lệ nợ xấu còn cao, rủi ro lãi suất và tỷ giá lớn và khả năng giám
sát, quản trị rủi ro yếu; hệ số tín nhiệm đối với với hoạt động của hệ thống
tài chính - ngân hàng còn thấp. theo đánh giá của Tổ chức xúc tiến thương
mại Nhật Bản (JETRO). Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng mức độ cải
thiện môi trường đầu tư của Việt Nam vẫn chậm hơn so với các nước khác
trong khu vực.
III : SỰ CẦN THIẾT THU HÚT FDI VÀO NGÀNH THUỶ SẢN.

1. Nhu cầu phát triển ngành Thuỷ sản
Với bờ biển trải dài trên 3270 km và vùng biển rộng trên 1 triệu km2 có
4000 hòn đảo lớn nhỏ với nhiều vịnh, vũng; khoảng 2850 con sông, ngòi và
có nhiều hồ tự nhiên lại nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới nên rất thuận lợi
cho việc phát triển Thuỷ sản cả trên hai lĩnh vực đánh bắt và nuôi trồng thuỷ
sản. Không phải bất cứ quốc gia nào cũng có được điều kiện tự nhiên thuận
lợi để phát triển Thuỷ sản như Việt Nam. Trung bình cứ 100 km2 diện tích
đất liền lại có 1km chiều dài bờ biển, đây là tỉ lệ rất cao trong số các quốc
gia và vùng lãnh thổ có bờ biển.
Chính vì có điều kiện thuận lợi nên việc phát triển Thuỷ sản của Việt
Nam dễ dàng hơn các nước khác. Bên cạnh đó Việt Nam có một lực lượng
nhân công lành nghề, hơn nữa trong nuôi trồng Thuỷ sản tuy công nghệ lạc
hậu, nhưng người nuôi trồng Thuỷ sản có đủ khả năng và kinh nghiệm để
nuôi trồng thuỷ sản, vốn kinh nghiệm sẵn có của người Việt Nam đã giúp
cho họ có được những kiến thức khá phông phú về nuôi trồng thuỷ sản. giúp
cho họ dễ dàng hơn trong công tắc nuôi trồng và chế biến thuỷ sản. Trong
những năm gần đây, công việc nuôi trồng và chế biến thủy sản đã phụ thuộc
Nguyễn Đức Thắng - 22 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
và rất nhiều công nghệ máy móc hiện đại. cũng đã khiến cho người nuôi
trồng Thuỷ sản gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ, nên dẫn
đến việc tiêu thụ sản phẩm của Việt Nam đã thua kém hơn so với một số
nước.
Khi xã hội ngày càng phát triển, con người càng có những nhu cầu cao
hơn. Chính vì vậy, cùng với sự phát triển của thế giới, ngành Thuỷ sản Việt
Nam cũng bắt đầu phát triển theo để đáp ứng nhu cầu phục vụ của người tiêu
dùng. Trong những năm qua tốc độ tăng trưởng hàng năm của Thuỷ sản là
4,3%. Thị trường tiêu thụ ngày nay quan tâm nhiều hơn đến Thuỷ sản như
nguồn thực phẩm dinh dưỡng quan trọng không chỉ cung cấp 16% nhu cầu
prôtêin của con người mà còn đáp ứng các chất khoáng và axit Omega 3 cần

thiết cho cơ thể để phát triển trí não và ngăn ngừa một số bệnh. Cùng với sự
gia tăng dân số và sự phát triển kinh tế xã hội, mức tiêu thụ Thuỷ sản trên thị
trường thế giới ngày càng tăng cao.Lượng cung cấp thực phẩm Thuỷ sản cho
tiêu thụ của con người trên toàn cầu tăng từ 53,4 triệu tấn năm 1981 đến hơn
104 triệu tấn năm 2003. Mức tiêu thụ Thuỷ sản bình quân theo đầu người
trên thế giới tăng từ 11,8 kg đến 16,5 kg trong giai đoạn này. Theo FAO dự
báo, nhu cầu Thuỷ sản còn có thể tăng mạnh nữa trong tương lai và mức tiêu
thụ sẽ có thể lên đến 18,4 kg/người/năm vào năm 2010 và 19,1
kg/người/năm vào năm 2015 Châu Á và Thái Bình Dương là khu vực khai
thác và nuôi trồng Thuỷ sản quan trọng nhất. Một số nước trong khu vực này
có mức tiêu thụ Thuỷ sản bình quân theo đầu người cao nhất thế giới. Thủy
sản là thực phẩm cho bữa ăn hằng ngày của người dân ở khu vực này nên
mức tiêu thụ Thuỷ sản bình quân theo đầu người cao, đạt 39,6kg/người năm
2003

Nguyễn Đức Thắng - 23 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
Bảng 1 : Tiêu thụ bình quân theo đầu người ở các nước châu á và
Ôxtrâylia
Cung cấp bình quân theo đầu người (kg)
Các nước Thuỷ
sản khai thác
Thuỷ
sản nuôi
Tổng
thuỷ sản
Tiêu thụ bình
quân theo đầu
người
Ôxtrâylia 10,5 1,9 12,4 10,9

Bănglađét 7,9 5,9 13,8 14,0
Colômbia 30,3 1,5 31,9 1,6
Trung
Quốc
12,8 22,1 34,9 36,2
ấn Ðộ 3,4 2,0 5,5 8
Inđônêxia 19,3 4,1 23,4 23,6
Iran 5,1 1,3 6,5 5
Nhật Bản 36,1 6,7 42,8
Hàn Quốc 23,1 0,9 24,0 52,0
Mianma 27,0 5,1 32,1 26,2
Nêpan 0,7 0,6 1,3
Pakixtan 3,5 0,1 3,5 2
Philippin 24,7 5,2 29,9 36
Nguyễn Đức Thắng - 24 - Kế hoạch 46B
GVHD : TS. Nguyễn Ngọc Sơn Chuyên đề thực tập
Xrilanca 13,9 0,5 14,4
Thái Lan 43,0 11,8 54,9 32-35
Việt Nam 19,9 11,2 31,2
Nguồn : Bộ Thuỷ sản
Mức tiêu thụ ở các nước đang phát triển có xu hướng tăng, nhưng có
thể là do dân số tăng hằng năm ở các nước này mà không hẳn là do nhu cầu
Thuỷ sản tăng.
Tiêu thụ bình quân theo đầu người ở các nước Cận Ðông và Bắc Phi có
xu hướng tăng như Angiêri tăng từ 3,0 kg/người năm 1993 lên 5,1 kg/người
năm 2003. Ai Cập tăng từ 5,5 kg/người năm 1982 lên 14,9 kg/người năm
2003.
Các nước châu Mỹ Latinh có mức tiêu thụ Thuỷ sản bình quân theo đầu
người hằng năm từ 2 đến 59 kg/năm, nhưng rất nhiều nước chỉ có mức tiêu
thụ khoảng 10 kg/người/năm. Nhiều nước ở khu vực châu Âu có mức tiêu

thụ Thuỷ sản rất cao. Tiêu thụ thủy sản bình quân theo đầu người của EU-15
đạt khoảng 25,5 kg/người/năm (2003), với lượng Thuỷ sản chiếm khoảng
10% tổng lượng protein động vật và 6% tổng lượng prôtêin. Nhìn chung, các
nước này đều có xu hướng gia tăng mức tiêu thụ Thuỷ sản trong các năm
qua
2. Sự cần thiết thu hút FDI vào ngành Thuỷ sản
Với xu hướng phát triển mạnh mẽ của thế giới hiện nay, thì nhu cầu tiêu
thụ sản phẩm Thuỷ sản ngày càng cao. Hàng năm mức tiêu thụ sản phẩm
của các nước trên thế giới ngày càng tăng nhanh.
Theo dự báo của FAO, tổng nhu cầu Thuỷ sản ở các nước đang phát
triển sẽ tăng từ 30,5 triệu tấn năm 1979/81 tới gần 140 triệu tấn năm 2015.
Nguyễn Đức Thắng - 25 - Kế hoạch 46B

×