Tải bản đầy đủ (.pdf) (115 trang)

Đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng TMCP sài gòn sau hợp nhất

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (996.18 KB, 115 trang )

B
TR

GIÁO D C VÀ ÀO T O

NG

I H C KINH T TP. HCM


NGUY N TH DUNG

ÁNH GIÁ HI U QU HO T

NG C A NGÂN

HÀNG TMCP SÀI GÒN SAU H P NH T.

LU N V N TH C S KINH T

Tp. H Chí Minh – N m 2015


B
TR

GIÁO D C VÀ ÀO T O

NG

I H C KINH T TP. HCM




NGUY N TH DUNG

ÁNH GIÁ HI U QU HO T

NG C A NGÂN

HÀNG TMCP SÀI GÒN SAU H P NH T.

LU N V N TH C S KINH T

Chuyên ngành : Tài Chính – Ngân Hàng
Mã s
Ng

: 60340201
ih

ng d n khoa h c :

PGS.TS. Bùi Kim Y n

Tp. H Chí Minh – N m 2015


M CL C
Trang ph bìa
L i cam đoan.
M cl c

Danh m c các ký hi u, ch vi t t t.
Danh m c các b ng bi u, bi u đ .
Danh m c các ph l c.
M

U

1. Tính c p thi t c a đ tài
2. M c tiêu nghiên c u.
it

3.
4. Ph

ng và ph m vi nghiên c u.
ng pháp nghiên c u.

5. Ý ngh a c a đ tài.
6. H n ch c a đ tài.
Ch ng 1: C S LÝ THUY T V M&A VÀ HI U QU HO T
NG C A
NGÂN HÀNG TH
NG M I .................................................................................. 1
1.1 Khái ni m h p nh t, sáp nh p, mua l i (M&A) ................................................... 1
1.2 Phân lo i. .............................................................................................................. 2
1.2.1

C n c vào ch th tham gia:....................................................................... 2

1.2.2


C n c vào m i liên k t gi a các bên liên quan ........................................... 3

1.2.3

C n c vào quy mô c a ngân hàng bán hay b M&A. ................................... 3

1.2.4

C n c vào ph m vi lãnh th ........................................................................ 3

1.3 Nh ng l i ích t M&A. ........................................................................................ 4
1.4 Nh ng h n ch t M&A. ...................................................................................... 6
1.5 Các ph

ng th c th c hi n M&A. ....................................................................... 8


1.5.1

Th

ng l

ng v i h i đ ng qu n tr và ban đi u hành ................................. 8

1.5.2

Thu gom trên th tr


1.5.3

Chào mua công khai .................................................................................... 9

1.5.4

Lôi kéo c đông b t mãn. ........................................................................... 10

1.5.5

Mua tài s n. ............................................................................................... 10

1.5.6

B t bu c do tái c u trúc . ........................................................................... 10

ng ch ng khoán .......................................................... 9

1.6 M&A các ngân hàng trên th gi i và bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam. ....... 11
1.6.1

M&A các ngân hàng trên th gi i. ............................................................. 11

1.6.2

Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam. ............................................................ 13

1.7 Hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng th

ng m i. ............................................... 14


1.7.1

Khái ni m hi u qu ho t đ ng. ................................................................. 14

1.7.2

Các nhân t

nh h

ng đ n hi u qu ho t đ ng c a NHTM .................. 15

1.7.2.1 Các nhân t bên trong............................................................................. 15
1.7.2.2 Các nhân t bên ngoài ............................................................................ 17
1.7.3

Các ph

ng pháp đo l

ng hi u qu kinh doanh c a NHTM ................. 19

1.7.3.1 Ph

ng pháp đánh giá truy n th ng. ...................................................... 19

1.7.3.2 Ph

ng pháp phân tích hi u qu biên: ti p c n SFA và DEA ................. 25


Ch ng 2: TH C TR NG HO T
NG H P NH T C A NGÂN HÀNG
TMCP SÀI GÒN. ..................................................................................................... 30
2.1 Gi i thi u M&A c a h th ng ngân hàng Vi t Nam trong th i gian qua. ............. 30
2.2 Th c tr ng ho t đ ng h p nh t t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn. ........................... 33
2.2.1 Th c tr ng ho t đ ng c a ba ngân hàng TMCP Sài Gòn,
Nh t, Tín
Ngh a tr c h p nh t (t n m 2008 đ n 2011)...................................................... 33
2.2.2

Th c tr ng c a SCB sau h p nh t (t n m 2012 đ n 2014). ................... 44

2.2.2.2 V thanh kho n và h s an toàn v n ..................................................... 50
2.2.2.3 Kh n ng sinh l i (ROA, ROE)............................................................... 51
2.2.2.4 N ng l c ngu n nhân l c và N ng l c qu n tr . ................................... 52
2.2.2.5 N ng l c công ngh ............................................................................... 53


2.2.2.6 N ng l c th ph n và n ng l c c nh tranh kênh phân ph i và m c đ đa
d ng hóa d ch v cung c p................................................................................... 54
Ch

ng 3: MÔ HÌNH NGHIÊN C U ..................................................................... 62

3.1 Các nghiên c u tr

c đây . .................................................................................. 62

3.1.1


Các nghiên c u n

3.1.2

Các nghiên c u t i Vi t Nam. ................................................................... 64

3.2 Ph

ng pháp nghiên c u c a đ tài ..................................................................... 65

c ngoài ...................................................................... 62

3.3 K t Qu Nghiên C u. ........................................................................................... 68
Ch ng 4: GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU C A NGÂN HÀNG SCB SAU
H P NH T .............................................................................................................. 71
4.1

nh h

ng sau h p nh t c a SCB. .................................................................. 71

4.2 Gi i pháp nâng cao hi u qu c a SCB sau h p nh t ....................................... 73
4.2.1

Gi i pháp t Ngân hàng TMCP Sài Gòn. ................................................... 73

4.2.2

Ki n ngh ................................................................................................... 76


K t lu n chung.
Danh m c các tài li u tham kh o.
Ph l c


DANH M C CÁC KÝ HI U CH

VI T T T

SCB: Ngân hàng TMCP Sài Gòn
TNB: Ngân hàng TMCP Tín Ngh a
FCB: Ngân hàng TMCP
NHTM: Ngân hàng th

Nh t
ng m i

TCTD: t ch c tín d ng.
VCSH: V n ch s h u
SFA: phân tích biên ng u nhiên – Stochastic Frontier Approach
DEA: phân tích bao d li u – Data Envelopment Analysis
AE: hi u qu phân b - Allocative Efficiency
CE: hi u qu chi phí – Cost Efficiency
TE: hi u qu k thu t – Technical Efficiency.


DANH M C CÁC B NG BI U, BI U
B ng 2.1 Quá trình t ng v n đi u l c a ba ngân hàng SCB, TNB, FCB t 1992 đ n
2011

B ng 2.2 Tình hình ti n g i, d n cho vay khách hàng và t ng tài s n c a ba ngân
hàng giai đo n 2007 đ n 2010.
B ng 2.3 Tình hình t ng tr

ng ti n g i và cho vay khách hàng c a ba ngân hàng giai

đo n t 2008 đ n 2010.
B ng 2.4 M t s ch tiêu tài chính c a ba ngân hàng t 2008- 2010.
B ng 2.5 T ng h p m t s ch tiêu tài chính c a SCB sau h p nh t.
B ng 2.6 C c u t ng tài s n c a SCB t 2011 đ n 2014.
B ng 2.7 V n liên ngân hàng c a SCB t 2012 đ n 2014.
B ng 2.8 B ng t ng h p s l

ng lao đ ng c a SCB t 2011 đ n 2014.

Bi u đ 1: C c u thu nh p c a SCB n m 2013 và 2014.
B ng 3.1 B ng d li u ch y ph n m m DEAP 2.1
B ng 3.2 B ng k t qu .


DANH M C CÁC PH L C
Ph l c 1: B ng quy mô tài s n, t l n x u, h s an toàn v n, t su t l i nhu n c a
42 NHTM Vi t Nam n m 2010.
Ph l c 2: Báo cáo tài chính c a các ngân hàng tr

c h p nh t qua các n m t 2008

đ n 2010.
Ph l c 3: Báo cáo tài chính ba ngân hàng th i đi m 30/09/2011.
Ph l c 4: C c u cho vay theo ngành kinh t c a ba ngân hàng tr


c h p nh t.

Ph l c 5: Báo cáo tài chính c a SCB sau h p nh t t 2012 đ n 2014.
Ph l c 6: Gi i thi u v ph
hi u qu .

ng pháp phân tích màng bao d li u (DEA) và các đ đo


M

U

1. Tính c p thi t c a đ tài.
N n kinh t th gi i đang tr i qua th i k kh ng ho ng b t ngu n t cho vay
d

i chu n c a các ngân hàng t i M . Kinh t khó kh n, ngân hàng đ

m ch máu c a n n kinh t c ng nh h

c xem nh

ng nghiêm tr ng, đi u này đã làm cho m t s

ngân hàng l n trên th gi i b phá s n . M t gi i pháp c n thi t và quan tr ng đ khôi
ph c kinh t là b t đ u t l nh v c ngân hàng. B i v i kinh nghi m phát tri n c a các
n


c, kh ng ho ng

b t k l nh v c nào thì có th i gian khôi ph c nhanh, nh ng đ i

v i l nh v c ngân hàng – m t l nh v c khá nh y c m c a n n kinh t thì th i gian kh c
ph c là khá dài và khó kh n. Vì v y, các n

c b t đ u vào công cu c đ ra các chính

sách đ khôi ph c h th ng ngân hàng. M t gi i pháp mà t t c các n

cđ uh

ng

đ n đó chính là tái c u trúc h th ng ngân hàng.
i v i Vi t Nam – m t đ t n

c đang phát tri n, ch u nh h

ng khá nhi u t s

bi n đ i c a n n kinh t th gi i k t khi h i nh p WTO. N n kinh t Vi t Nam có
d u hi u kh ng ho ng t n m 2008 và đ nh đi m là n m 2011 và kéo dài đ n nay. Vi t
Nam đã không ng ng đ ra các chính sách trên t t c các l nh v c đ kh c ph c kh ng
ho ng và l nh v c ngân hàng đ

c quan tâm đ c bi t. D

i áp l c c a Ngh đ nh 141


ngày 22/11/2006 c a Chính ph v v n pháp đ nh c a các ngân hàng Th

ng m i t i

Vi t Nam đ n ngày 31/12/2010 là 3.000 t đ ng cùng v i ngày 1/3/2012,

án c c u

l i h th ng các TCTD đã đ

c Th t

ng Chính ph phê duy t theo Quy t đ nh s

254/Q -TTg - Quy t đ nh này t o hành lang pháp lý quan tr ng đ x lý các ngân
hàng y u kém và đ ra m t l trình đ n n m 2015. Vì th , các ngân hàng y u kém s
đ

c c c u l i v i xu h

ng h p nh t, sáp nh p và mua l i (vi t t t là M&A). Tr i qua

m t th i gian khá dài k t khi v h p nh t ngân hàng di n ra đ u tiên vào tháng
12/2011, và ti p theo đó đã có thêm r t nhi u v M&A, tình hình c a các ngân hàng


sau M&A v n là v n đ đ

c khá nhi u ng


i quan tâm. Chính vì v y, nh n th y đây

là v n đ khá c n thi t đ tìm hi u, em quy t đ nh ch n đ tài: “ ánh Giá Hi u Qu
Ho t

ng C a Ngân Hàng Th

ng M i C Ph n Sài Gòn Sau H p Nh t” làm đ

tài nghiên c u cho lu n v n t t nghi p trình đ Th c s c a mình.
2. M c tiêu nghiên c u.
Nghiên c u c s lý thuy t v ho t đ ng h p nh t, sáp nh p, mua l i ngân hàng, lý
thuy t v hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng, mô hình đánh giá hi u qu ho t đ ng c a
ngân hàng.
ol

ng và đánh giá hi u qu ho t đ ng t i ngân hàng TMCP Sài Gòn sau khi h p

nh t t 3 ngân hàng

Nh t- Tín Ngh a – Sài Gòn.

xu t nh ng gi i pháp nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng TMCP
Sài Gòn sau h p nh t.
Và t k t lu n c a bài nghiên c u, s là c n c đ các nhà chính sách tái c c u
ngân hàng nhìn l i ho t đ ng sau h p nh t c a các ngân hàng Sài Gòn, t đó có nh ng
đi u ch nh phù h p đ nâng cao hi u qu c a ngân hàng sau h p nh t.
it


3.
it

ng và ph m vi nghiên c u

ng nghiên c u là hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng TMCP Sài Gòn tr

c

và sau khi h p nh t. V i d li u phân tích so sánh là báo cáo tài chính b n n m tr

c

khi h p nh t (t 2008 đ n 2011), và ba n m sau khi h p nh t (t 2012 đ n 2014).
4. Ph

ng pháp nghiên c u

tài s d ng k t h p hai ph

ng pháp đ nh tính và đ nh l

ng. V i ph

ng pháp

đ nh tính, d a trên báo cáo tài chính c a ngân hàng TMCP Sài Gòn th i gian t 2008
đ n 2014 tác gi t ng h p và tính toán nh ng ch s tài chính c n thi t nh m đo l

ng



hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng SCB tr

c và sau h p nh t.

giá hi u qu ho t đ ng sau h p nh t. V i ph

ng pháp đ nh l

t đó so sánh, đánh
ng, tác gi nghiên c u

th c nghi m b ng vi c s d ng mô hình phân tích màng bao d li u (DEA) – m t mô
hinh ph bi n đo l

ng hi u qu ho t đ ng.

5. Ý ngh a c a đ tài.
Qua vi c tìm hi u, đo l

ng và so sánh hi u qu ho t đ ng t i ngân hàng TMCP Sài

Gòn sau h p nh t so v i tr

c h p nh t, tác gi rút ra nh ng k t lu n và đ a ra nh ng

đ xu t nh m nâng cao h n hi u qu ho t đ ng sau h p nh t và c ng là nh ng kinh
nghi m cho các ngân hàng mu n ti n hành M&A s p t i.
6. H n ch c a đ tài.

Do ki n th c h n ch , cùng v i h th ng ngân hàng th
M&A. Vì v y, đ tài ch đo l

ng m i có khá nhi u v

ng hi u qu h p nh t c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn.

Do đó, không th ph n ánh toàn b hi u qu c a ho t đ ng này đ i v i toàn h th ng
ngân hàng.
Ngoài các n i dung trên, n i dung chính c a đ tài g m 4 ch

ng nh sau:

Ch

ng 1: C s lý thuy t v M&A và hi u qu ho t đ ng c a Ngân hàng th

ng m i

Ch

ng 2: Th c tr ng h p nh t c a ngân hàng TMCP Sài Gòn.

Ch

ng 3: Mô hình nghiên c u đánh giá hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng TMCP Sài

Gòn sau h p nh t
Ch


ng 4:

nh h

ng và gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng

TMCP Sài Gòn sau h p nh t.


1

ng 1: C

Ch

S

NGÂN HÀNG TH

LÝ THUY T V

M&A VÀ HI U QU

HO T

NG C A

NG M I.

1.1 Khái ni m h p nh t, sáp nh p, mua l i (M&A)

Thu t ng sáp nh p và mua l i đ

c d ch t thu t ng ti ng anh Mergers and

acquisitions, vi t t t là M&A, th hi n ho t đ ng hai hay nhi u doanh nghi p k t
h p l i v i nhau nh m đ t đ
l

c nh ng m c tiêu đã đ

c xác đ nh tr

c trong chi n

c kinh doanh c a mình. Ngân hàng là lo i hình doanh nghi p đ c bi t nên M&A

ngân hàng c ng có nh ng b n ch t t

ng t nh M&A doanh nghi p nói chung.

Khái ni m M&A theo pháp lu t Vi t Nam
 Theo tinh th n c a lu t Doanh nghi p 2015, M&A
d ng d

Vi t Nam t n t i d

i nh ng

i đây:


 H p nh t doanh nghi p (kho n 1 đi u 152 lu t Doanh nghi p 2005): Hai ho c m t
s công ty cùng lo i (sau đây đ

c g i là công ty b h p nh t) có th h p nh t

thành m t công ty m i (sau đây g i là công ty h p nh t) có th h p nh t b ng cách
chuy n toàn b tài s n, quy n,ngh a v và l i ích h p pháp sang công ty h p nh t,
đ ng th i ch m d t s t n t i c a các công ty b h p nh t.
 Sáp nh p doanh nghi p (kho n 1 đi u 153 lu t doanh nghi p 2005): M t ho c m t
s công ty cùng lo i (sau đây g i là công ty b sáp nh p) có th sáp nh p vào công
ty khác (sau đây g i là công ty nh n sáp nh p) b ng cách chuy n toàn b tài s n,
quy n,ngh a v và l i ích h p pháp sang công ty nh n sáp nh p, đ ng th i ch m
d t s t n t i c a các công ty b sáp nh p.
 Mua bán c ph n (đi u 79 kho n d đi m 1 lu t doanh nghi p 2005): c đông c a
công ty có quy n chuy n nh
ng

ng ph n v n góp c a mình cho c đông khác và

i (nhà đ u t ) khác không ph i là c đông.

 Theo thông t

04/2010/TT-NHNN ngày 11/2/2010 quy đ nh vi c sáp nh p, h p nh t,

mua l i t ch c tín d ng:


2


 Sáp nh p t ch c tín d ng là hình th c m t ho c m t s t ch c tín d ng (sau đây
g i là t ch c tín d ng b sáp nh p) sáp nh p vào m t t ch c tín d ng khác (sau
đây g i là t ch c tín d ng nh n sáp nh p) b ng cách chuy n toàn b tài s n,
quy n, ngh a v và l i ích h p pháp sang t ch c tín d ng nh n sáp nh p, đ ng
th i ch m d t s t n t i c a t ch c tín d ng b sáp nh p.
 H p nh t t ch c tín d ng là hình th c hai ho c m t s t ch c tín d ng (sau đây
g i là t ch c tín d ng b h p nh t) h p nh t thành m t t ch c tín d ng m i (sau
đây g i là t ch c tín d ng h p nh t) b ng cách chuy n toàn b tài s n, quy n,
ngh a v và l i ích h p pháp sang t ch c tín d ng h p nh t, đ ng th i ch m d t
s t n t i c a các t ch c tín d ng b h p nh t.
 Mua l i t ch c tín d ng là hình th c m t t ch c tín d ng (sau đây g i là t ch c
tín d ng mua l i) mua toàn b tài s n, quy n, ngh a v và l i ích h p pháp c a t
ch c tín d ng khác (t ch c tín d ng b mua l i). Sau khi mua l i, t ch c tín
d ng b mua l i tr thành công ty tr c thu c c a t ch c tín d ng mua l i.
Nh v y sáp nh p ho c h p nh t (Mergers) có th đ

c hi u là s k t h p c a hai ho c

nhi u ngân hàng đ t o ra m t ngân hàng m i ho c m t t p đoàn tài chính. Mua l i ngân
hàng là khái ni m có ph m vi bao trùm r ng h n.

1.2 Phân lo i.
1.2.1 C n c vào ch th tham gia:
Các hình th c sáp nh p.
 Ngân hàng, công ty tài chính, t ch c tín d ng h p tác sáp nh p vào m t ngân
hàng.
 Công ty tài chính sáp nh p vào m t công ty tài chính.
 Công ty cho thuê tài chính sáp nh p vào m t công ty cho thuê tài chính.
Các hình th c h p nh t.



3

 Ngân hàng đ

c h p nh t v i ngân hàng, công ty tài chính, t ch c tín d ng h p

tác đ thành m t ngân hàng.
 Các công ty tài chính h p nh t thành m t công ty tài chính.
 Các công ty cho thuê tài chính h p nh t thành m t công ty cho thuê tài chính.
Các hình th c mua l i.
 M t ngân hàng đ

c mua l i công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính.

 M t công ty tài chính đ

c mua l i công ty cho thuê tài chính.

1.2.2 C n c vào m i liên k t gi a các bên liên quan


M&A theo chi u ngang là s

k t h p các ngân hàng có cùng dòng s n ph m và

d ch v . S k t h p gi a các ngân hàng th

ng m i ho c gi a các ngân hàng đ u t




lo i hình M&A theo chi u ngang.
 M&A theo chi u d c là s k t h p gi a các ngân hàng cung c p các s n ph m
d ch, d ch v ngân hàng khác nhau. M c đích chính c a lo i hình M&A này nh m
đ đ m b o ngu n l c cung c p không b gián đo n ho c b nh h
đ ng c a th tr

ng b i s bi n

ng.

 M&A t h p x y ra gi a các ngân hàng ho t đ ng trong l nh v c khác nhau hoàn
toàn nh m t o ra m t ngân hàng m i đa d ng v s n ph m và d ch v .
1.2.3 C n c vào quy mô c a ngân hàng bán hay b M&A.
 M&A t ng ph n: là hình th c mua bán, h p nh t, sáp nh p mà m t t ch c tín
d ng mua l i m t ph n c a t ch c tín d ng khác.
 M&A toàn ph n: là hình th c h p nh t, sáp nh p và mua l i toàn b t ch c tín
d ng c a m t t ch c tín d ng khác.
1.2.4 C n c vào ph m vi lãnh th
 M&A trong n

c: đ

 M&A xuyên biên: đ

c ti n hành gi a các ngân hàng trên cùng lãnh th .
c ti n hành gi a các ngân hàng gi a các qu c gia khác

nhau (m t trong nh ng hình th c đ u t tr c ti p ph bi n nh t hi n nay). Tuy



4

nhiên, các th

ng v M&A này di n ra ph c t p h n so v i M&A trong n

c

nguyên nhân là do có s khác bi t khá l n v kinh t , chính tr , v n hóa, t p
quán, phong t c…gi a các qu c gia.
Bên c nh đó ho t đ ng M&A có th đ

c phân thành 2 lo i:

M&A t nguy n là quá trình k t h p các ngân hàng có s đ ng thu n cao c a ban lãnh
đ o ngân hàng c ng nh s nh t trí c a đ i đa s c đông.
M&A b t bu c là s k t h p gi a các ngân hàng theo s ch đ o, đ nh h

ng c a c

quan qu n lý.

1.3 Nh ng l i ích t M&A.
Các ngân hàng khi mu n th c hi n M&A có ngh a là h mong mu n đ t đ

c

nh ng l i ích do ho t đ ng này mang l i. Nh ng gì h mong đ i là: nâng cao n ng l c

c nh tranh, giá tr cho c đông sau M&A s l n h n t ng giá tr hi n t i c a hai bên khi
còn đ ng riêng r , nâng cao hi u qu ho t đ ng, c i thi n tình hình tài chính , t ng quy
mô v ngu n v n và m ng l

i, c i thi n tình hình thanh kho n…

ng th i, ho t

đ ng M&A c ng giúp ti t ki m ph n l n chi phí và th i gian h n so v i vi c thành l p
m t ngân hàng m i. C th nh ng l i ích M&A mang l i nh sau:
V ngu n v n và tài s n.
Sau khi M&A hai ngân hàng v i nhau, ngu n v n và tài s n c a ngân hàng m i s
là t ng ngu n v n, tài s n c a hai ngân hàng c , làm cho ngu n v n và tài s n c a ngân
hàng sau M&A t ng lên giúp các ngân hàng m r ng quy mô th ph n huy đ ng v n và
tín d ng, qua đó gia t ng quy n l c nh h
th tr

ng đ n lãi su t huy đ ng và cho vay trên

ng.

Bên c nh đó M&A có th giúp các ngân hàng nâng cao t l an toàn v n theo tiêu
chu n c a Basel II.


5

Gi m nhân viên, tinh g n b máy.
Sau M&A nhu c u tinh gi n nhân viên t ng lên, đ c bi t là nhân viên


các b ph n

công vi c gián ti p nh : marketing, công vi c v n phòng, tài chính k toán…. Bên
c nh đó qua M&A, bên nh n M&A c ng đ
và nhi u kinh nghi m.

c ti p nh n ngu n lao đ ng có k n ng t t

ây c ng là d p đ các ngân hàng sàng l c và sa th i nh ng v

trí làm vi c kém hi u qu .
Nh v y sau M&A ngân hàng nh n M&A s có đ i ng nhân viên chuyên nghi p gi i
nghi p v và tinh gi n đ


c b máy nhân s c ng k nh.

c hi u qu d a vào quy mô sau M&A và nâng cao th

ng hi u d a vào

đ i tác M&A.
M t ngân hàng v i quy mô l n v ngu n v n, tài s n và m ng l

i chi nhánh ,

phòng giao d ch s có l i th h n khi giao d ch v i các đ i tác và đàm phán v i khách
hàng. H n n a, quy mô l n c ng giúp gi m thi u chi phí, gi m thi u trùng l p trong
m ng l


i phân ph i, ti t ki m chi phí ho t đ ng và chi phí qu n lý và hành chính...

Thêm vào đó, quy mô l n s giúp các ngân hàng khai thác tri t đ ngu n khách hàng
kh p m i n i, m i đ i t
hàng có th

ng. Ho c khi m t ngân hàng th c hi n M&A v i m t ngân

ng hi u v ng m nh c ng làm t ng uy tín c a ngân hàng đó.

Trang b công ngh m i.
Thông qua vi c mua bán ho c sáp nh p, Ngân hàng m i có th t n d ng công ngh
hay k thu t c a nhau đ t o l i th c nh tranh. Ngoài ra, ngu n v n d i dào c ng là
m t trong nh ng đi u ki n thu n l i đ h trang b nh ng công ngh hi n đ i ph c v
cho vi c kinh doanh c a mình. V i n n kinh t th tr

ng, công ngh càng hi n đ i góp

ph n l n trong thành công c a các doanh nghi p đ c bi t doanh nghi p trong l nh v c
d ch v nh ngân hàng.
T ng kh n ng c nh tranh, c ng c v th trên th tr

ng.


6

Sau khi th c hi n M&A, hai bên có th khai thác đ

c nh ng l i th l n nhau, t ng


th ph n, t n d ng quan h khách hàng, kh n ng bán chéo s n ph m và d ch v , đ ng
th i nâng cao n ng l c c nh tranh và t o ra các c h i kinh doanh m i.
Bên c nh nh ng l i ích mà M&A mang l i cho hai bên đ i tác thì n n kinh t c ng
đ

ch


ng l i t ho t đ ng này:

Ho t đ ng M&A s góp ph n th c hi n ph

ng châm đa d ng hóa đ i tác đ u

t và hình th c đ u t .


Ho t đ ng M&A góp ph n th c hi n chuy n d ch c c u kinh t theo yêu c u
phát tri n c a đ t n

c, đ ng th i t o đi u ki n gi i quy t vi c làm cho ng

i

lao đ ng khi ngân hàng m c tiêu đang trên b v c phá s n và gi v ng h th ng
th tr


ng tài chính qu c gia.


Nhà n

c và chính ph s yên tâm h n và không m t nhi u ngu n l c đ kh c

ph c nh ng h u qu t vi c phá s n doanh nghi p, nh t là các doanh nghi p
thu c ngành tài chính - ngân hàng.

1.4 Nh ng h n ch t M&A.
S c ng h

ng th

ng không d đ t đ

c nh nh ng gì mà hai bên k v ng, nó

không t đ n khi hai bên mua-bán th c hi n M&A. Vì ho t đ ng này gi ng nh vi c
k t hôn: ban đ u c hai bên luôn mong đ i v m t cu c s ng h nh phúc trong t

ng

lai; tuy nhiên, n u không có s chu n b k v các ki n th c c ng nh k n ng s ng
và b o v h nh phúc gia đình thì cu c hôn nhân c a h có th s th t b i. Và khi hai
bên M&A d nhìn th y kh n ng đ t đ
ng ng

c nhi u l i ích nh ng đôi khi nó l i có hi u

c l i.


Nguyên nhân có th do hai bên không đàm phán k trong quá trình M&A d n đ n
mâu thu n sau này v nhi u m t nh : chi n l
s ...; v n hóa hai bên không t

c kinh doanh, tài chính, qu n lý, nhân

ng đ ng, nh t là đ i v i các th

ng v M&A xuyên


7

biên, ho c là vi c t ch c và qu n lý tr nên khó kh n h n, ch ng chéo, d n đ n tình
tr ng m t ki m soát. C th nh sau:
V n đ qu n lý nhân s sau M&A.
Vi c s p x p nhân s c p trung hay c p cao s thiên v cho ngu n l c t ngân hàng
nh n sáp nh p hay mua l i, do v y đã b qua nhi u ngu n l c có trình đ t ngân hàng
m c tiêu. Nhân viên có th không tho i mái v i phong cách qu n lý và đi u hành m i
ho c ch ng đ i v i v n hóa c a ngân hàng nh n sáp nh p, hay mua l i.
Xung đ t v n hóa công ty.
Xung đ t v n hóa có th xu t phát t ba ph

ng th c qu n tr , qu n lý và đi u hành

c a các bên tham gia M&A ho c do s s p x p nhân s không h p lý, không th a đáng
v i các nhân viên, đ i ng lãnh đ o c p trung có n ng l c ho c do môi tr

ng làm vi c


khác nhau.
R i ro t vi c mua l i ngân hàng v i giá cao
Ho t đ ng sau sáp nh p có th không hi u qu do m t ph n chi phí b đ y lên quá cao
đ mua đ

c ngân hàng m c tiêu. K t h p v i hi u qu ban đ u sau sáp nh p ch a cao

s d n đ n nh ng khó kh n nh t đ nh. Thách th c s l n d n lên khi mà ho t đ ng c a
các ngân hàng g p khó kh n, kh n ng trích l p d phòng th p, k t qu tính thanh
kho n c a ngân hàng s b nh h

ng.

Gánh n ng t nh ng kho n n x u kh ng l
M c dù l trình th c hi n trích l p d phòng và xóa n x u sau M&A c a các ngân
hàng th hi n k v ng r t l n đ gi m t l n x u

m c cho phép, nh ng nh ng khó

kh n trong ho t đ ng kinh doanh trong nh ng n m g n đây là y u t b t l i cho k
ho ch này.


8

ó là nh ng h u qu c a M&A đ i v i ngân hàng thành viên tham gia, còn đ i v i
n n kinh t , M&A có th mang l i nh ng k t qu tiêu c c nh :
N u nh không có s qu n lý ch t ch t phía c quan qu n lý thì th tr


ng đ c quy n

là m t h u qu không th tránh kh i. V lý thuy t, m t ngân hàng ho c nhóm ngân
hàng (và doanh nghi p) n m t 25% th ph n tr lên đã có th có nh ng hành vi mang
tính đ c quy n đ i v i toàn th tr

ng nh : t ng lãi su t cho vay, áp d ng các lo i phí

d ch v quá cao...
M t s ngân hàng l i d ng vi c mua bán, sáp nh p đ tr n thu , sau th i gian đ

c

mi n gi m thu , h s tuyên b gi i th và sáp nh p vào ngân hàng (doanh nghi p)
khác.
Sau khi M&A, ngân hàng m i có th s tái c u trúc l i b ph n nhân s c a h , tinh
g n b máy làm cho nhi u ng

i lao đ ng b m t vi c, gây nh h

ng đ n đ i s ng

c a công nhân và mang l i khó kh n cho n n kinh t .

1.5 Các ph
1.5.1 Th

ng th c th c hi n M&A.
ng l


ng v i h i đ ng qu n tr và ban đi u hành

Khi c hai bên mua bán đ u nh n th y l i ích chung t th
đi m t

ng đ ng gi a hai bên (v v n hóa, th ph n...), ng

ban qu n tr hai bên th
Ngoài các ph

ng v M&A và nh ng
i đi u hành s xúc ti n đ

ng th o cho giao d ch M&A này.

ng án chuy n nh

ng c phi u, tài s n, ti n m t hay k t h p ti n m t

và n , hai bên th c hi n M&A còn có th ch n ph

ng th c hoán đ i c phi u (stock

swap) đ bi n c đông c a ngân hàng này tr thành c đông c a ngân hàng kia và
ng

c l i. M t hình th c khá ph bi n trong th i gian g n đây là trao đ i c ph n đ

n m gi chéo s h u ngân hàng c a nhau.



9

Th c ch t, hình th c này mang tính liên minh h n là M&A và vi c này xu t phát t
đ ng c liên minh gi a hai ngân hàng nh m chia s nhi u đi m chung v l i ích, khách
hàng... Vì v y, v M&A theo hình th c này th
1.5.2 Thu gom trên th tr

ng có l i cho c hai bên.

ng ch ng khoán

Bên mua s bí m t gom d n c phi u c a ngân hàng m c tiêu thông qua giao d ch trên
th tr

ng ch ng khoán ho c mua l i c a các c đông chi n l

c hi n h u. Ph

ng án

này c n ph i có th i gian, đ ng th i n u đ l ý đ thôn tính, giá c a c phi u đó có th
t ng v t trên th tr

ng. Tuy nhiên, cách thâu tóm này đ

c th c hi n d n d n và trôi

ch y, khi đó, bên mua s đ t đ


c m c đích cu i cùng c a mình m t cách êm th m v i

m c giá r h n nhi u so v i ph

ng th c chào th u.

1.5.3 Chào mua công khai
Chào th u là ph

ng th c M&A mà

đó ngân hàng có ý đ nh mua đ t toàn b ngân

hàng khác và đ ngh c đông hi n h u c a ngân hàng đó bán l i c ph n c a h v i
m c giá cao h n th tr

ng r t nhi u . Và giá chào th u đó ph i đ h p d n đ đa s c

đông ch p nh n t b quy n s h u c ng nh quy n qu n lý ngân hàng c a mình. Hình
th c M&A này th
hàng b mua th

ng đ

c áp d ng trong các v thôn tính đ i th c nh tranh. Ngân

ng là ngân hàng y u h n. Tuy nhiên, v n có m t s tr

ngân hàng nh “nu t” đ


ng h p m t

c m t đ i th n ng ký h n, đó là khi h huy đ ng đ

c

ngu n tài chính kh ng l t bên ngoài đ th c hi n v thôn tính. Các ngân hàng th c
hi n thôn tính theo hình th c này th

ng huy đ ng ngu n ti n m t b ng cách: s d ng

th ng d v n, huy đ ng v n t c đông hi n h u thông qua phát hành c phi u m i
ho c tr c t c b ng c phi u, phát hành trái phi u chuy n đ i, vay t các t ch c tín
d ng khác.

i m đáng chú ý trong th

ng v “chào th u” là ban qu n tr ngân hàng

m c tiêu b g t ra ngoài và m t quy n đ nh đo t, b i vì đây là s trao đ i tr c ti p gi a
ngân hàng thôn tính và c đông c a ngân hàng m c tiêu.


10

1.5.4 Lôi kéo c đông b t mãn.
Hình th c M&A này c ng đ

c s d ng v i m c đích thôn tính đ i th c nh tranh. Khi


ngân hàng m c tiêu đang lâm vào tình tr ng kinh doanh y u kém và thua l thì luôn có
m t b ph n không nh c đông b t mãn, mu n thay đ i ban qu n tr và đi u hành c a
ngân hàng mình. Bên mua có th l i d ng tình hình này đ lôi kéo b ph n c đông đó.
Tr

c tiên, h s mua m t s l

ng c ph n t

ng đ i l n trên th tr

ng (nh ng ch a

đ s c đ chi ph i) đ tr thành c đông c a ngân hàng. Sau khi nh n đ
h và các c đông b t mãn s tri u t p h p

i h i c đông, h i đ s l

cs

ng h ,

ng c ph n

chi ph i đ lo i ban qu n tr c và b u đ i di n c a h vào H i đ ng qu n tr m i.
1.5.5 Mua tài s n.
Bên mua có th đ n ph
bán (h th

ng thuê m t doanh nghi p chuyên đ nh giá tài s n đ c l p). Sau đó các bên


s ti n hành th
Ph

ng ho c cùng ngân hàng m c tiêu đ nh giá tài s n c a bên

ng th o đ đ a ra m c giá phù h p (có th cao ho c th p h n).

ng th c thanh toán có th b ng ti n m t ho c n .

i m h n ch c a ph

ng th c này là các tài s n vô hình nh th

khách hàng, nhân s , v n hóa t ch c... r t khó đ
nh t. Do đó, ph

ng th c này th

c đ nh giá và đ

ng hi u, th ph n,
c các bên th ng

ng ch áp d ng đ ti p qu n l i các ngân hàng nh ,

mà th c ch t là nh m đ n h th ng kênh phân ph i, đ i lý đang thu c s h u c a ngân
hàng m c tiêu.
1.5.6 B t bu c do tái c u trúc .
ây c ng là m t ph


ng th c, hay nói đúng h n là m t nguyên nhân d n đ n M&A

nh hi n nay. Theo đ án tái c u trúc h th ng ngân hàng c a Ngân Hàng Nhà N
Vi t nam và m t s các n

c

c khác. Các ngân hàng y u kém s t nguy n ti n hành

M&A ho c s bu c h p nh t sáp nh t v i các ngân hàng khác đ tái c c u ngân hàng,


11

các ngân hàng l n c ng có th t tái c u trúc mà không c n s can thi p c a ngân hàng
nhà n

1.6

c.

M&A các ngân hàng trên th gi i và bài h c kinh nghi m cho Vi t

Nam.
1.6.1 M&A các ngân hàng trên th gi i.
Trên th gi i trong nh ng n m tr

c đây đã di n ra khá nhi u th


ng v sáp nh p, h p

nh t ngân hàng, đi n hình là m t s v l n nh :
T i M vi c mua bán sáp nh p các ngân hàng tr nên bình th

ng. Ch tính trong

vòng ba n m t 2008 đ n 2010, M đã di n ra 308 ngân hàng mua bán, sáp nh p. Hai
v thâu tóm l n c a hai ngân hàng M đã cho th y s tr l i c a xu h

ng các ngân

hàng có th l c b ti n ra mua l i tài s n c a các đ i th y u h n sau m t kho ng th i
gian ng n gián đo n. T p đoàn d ch v tài chính PNC c a M đã thông báo đ t đ

c

th a thu n mua l i chi nhánh ngân hàng bán l t i M c a Royal Bank of Canada
(RBC) v i giá 3,45 t USD. V i vi c có thêm m ng l
M c a RBC, PNC s tr thành ngân hàng có m ng l
C ng vì tham v ng tr thành ngân hàng l n nh t n

i chi nhánh

ông Nam n

c

i r ng l n nh t t i M .
c M trong các ho t đ ng môi


gi i, tín d ng, đ u t ngân hàng, vay th ch p, các ho t đ ng qu n lý tài s n và các
kho n n ..., Bank of America đã quy t đ nh mua l i Merrill Lynch v i giá 50 t USD
vào tháng 09 n m 2008. Bên c nh Bank of America, th

ng v mua l i n i ti ng trong

gi i ngân hàng M c ng ph i k đ n v Wells-Fargo mua ngân hàng Wachovia v i giá
tr 15,1 t USD. Sau khi v

t qua đ

c đ i th Citigroup trong th

ng v c nh tranh

mua l i Wachovia, Wells Fargo đã nâng t m c a mình lên ngang hàng v i các đ i th
ngân hàng l n khác t i M nh JP Morgan Chase và Bank of America. Theo đó, ngân
hàng này có tài s n lúc đó là 1.420 t đô la và tr thành ngân hàng l n th ba c a M .


12

T i kh i ngân hàng

c, vào tháng 9/2008, T p đoàn b o hi m Allianz SE l n nh t th

gi i c ng thông báo nh t trí bán ngân hàng Dresdner Bank l n th ba c a
9,8 t euro (14,4 t USD) cho ngân hàng l n th hai


c v i giá

c là Commerzbank. Th

ng

v này đã di n ra trong hai giai đo n, theo đó ban đ u Commerzbank mua 60,2% c
ph n c a Dresdner và sau đó mua n t s còn l i trong n m 2009. V sáp nh p này t o
ra m t ngân hàng v i t ng giá tr tài s n lên t i 1.090 t euro và 12,3 tri u khách hàng,
tr thành m t đ i th l n đ i v i Deutsche Bank, v n c ng có ý đ nh mua ngân hàng
Dresdner t cách đây 8 n m. Tuy v y, Deutsche Bank v n là ngân hàng l n nh t

c

v i s tài s n

c tính kho ng 2.000 t euro.

Tuy nhiên, th

ng v l n ch a t ng th y trong l ch s ngành ngân hàng châu Âu nói

riêng và trong ngành công nghi p tài chính toàn c u nói chung ph i k đ n là vi c sáp
nh p hai ngân hàng ABN AMRO c a Hà Lan và Barclays PLC c a Anh vào tháng
4/2007, đ hình thành nên t p đoàn ngân hàng hàng đ u th gi i tính theo s v n th
tr

ng là 91,16 t USD. Theo tho thu n sáp nh p, t p đoàn m i có tên g i Barclays

PLC, đ t tr s chính t i Amsterdam (Hà Lan), v i ban đi u hành g m 10 thành viên t

Barclays và 9 thành viên t ABN Amro. Lãnh đ o ngân hàng cho bi t, v sáp nh p đã
giúp Barclays PLC t ng tr

ng l i nhu n

m c cao g p đôi GDP hi n t i c a th gi i,

qua đó t o l i th c nh tranh m nh, ph c v khách hàng t t h n và mang l i l i nhu n
cao h n cho các c đông c a m i bên.
Theo đánh giá c a t p chí Forbes, n m 2010, t p đoàn này đ ng v trí th 10 trong
danh sách nh ng t p đoàn v d ch v tài chính ngân hàng l n nh t th gi i và là t p
đoàn l n th 21 trên th gi i. Hi n nay ho t đ ng c a Barclays tr i dài t i h n 50 qu c
gia và vùng lãnh th trên toàn th gi i, t châu Phi, châu Á, châu Âu, B c M và Nam
M ,v il

ng khách hàng lên đ n con s h n 48 tri u ng

i.

Vào tháng 8/2006, c ng di n ra v sáp nh p ngân hàng l n nh t Italia, g m hai thành
viên ngân hàng Banca Intesa và Sanpaolo IMI. i u này đã làm thay đ i hoàn toàn môi


13

tr

ng kinh doanh

Italia, đ a ngân hàng m i này tr thành ngân hàng hàng đ u trong


h th ng ngân hàng t i n
hi u nh m t ng c

c này. M t khác, đây c ng đ

ng kh n ng c nh tranh v i các ngân hàng n

m i này có tr s chính

Turin, đ

qua đ i th UniCredit, v n đ
m ng l

c coi là m t bi n pháp h u

c đ nh giá th tr

c ngoài. Ngân hàng

ng là g n 80 t USD, s v

t

c m nh danh ngân hàng bán l l n nh t Italia, v i m t

i g m 6.300 chi nhánh t i n i đ a, g p 2 l n so v i UniCredit. Ngoài ra, ngân

hàng này c ng tr thành m t trong 10 ngân hàng hàng đ u châu Âu. Tuy nhiên, v quy

mô ho t đ ng

n

c ngoài, ngân hàng này v n nh h n so v i đ i th UniCredit - v n

là ngân hàng con c a m t ngân hàng l n nh t n

c

c.

T i châu Á, ngày 3/10/2005, ngân hàng l n nh t th gi i đã chính th c đ
và đi vào ho t đ ng.

c thành l p

ó là t p đoàn ngân hàng Mitsubishi UFJ, k t qu c a v sáp

nh p 2 ngân hàng Nh t B n là Mitsubishi Tokyo và UFJ Holdings.
Mitsubishi UFJ đã tr thành m t trong nh ng t p đoàn tài chính m nh nh t th gi i có
s v n lên t i 1,6 ngàn t USD v i 40 tri u khách hàng, v

t qua ngân hàng Citigroup

c a M có kho ng 1,3 ngàn t USD v giá tr tài s n. Các nhà phân tích cho r ng, vi c
sáp nh p này th hi n s h i ph c c a ngành ngân hàng Nh t B n sau th i gian n n n
ch ng ch t. Mitsubishi UFJ ki m l i b ng vi c k t h p m ng l

i chi nhánh


n

c

ngoài c a Mitsubishi Tokyo và s c m nh c a UFJ trong vi c ph c v các khách hàng
cá nhân, đ c bi t là

mi n Tây Nh t B n.

1.6.2 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam.
Nhìn chung các v M&A trên th gi i đ u mang l i hi u qu cao cho c ngân hàng nh n và
b M&A, qua đó có th rút ra nh ng bài h c và h a h n hi u qu c a M&A t i Vi t Nam:
Th nh t, các bên tham gia vào M&A c n nghiên c u k v n hóa công ty c a m i bên đ
quá trình h p nh t không b xung đ t v v n hóa và tránh đ c s b t n v tâm lý c a
ng

i lao đ ng.


14

Th hai, c c u và đánh giá ngu n l c là nhi m v r t quan tr ng nh m tìm ki m
ngu n nhân s c p cao và c p trung c a các bên tham gia đ hình thành đ i ng qu n
lý có n ng l c và có đóng góp cho ho t đ ng ngân hàng sau sáp nh p hi u qu cao h n.
Th

ba, công tác truy n thông là v n đ c n đ

sáp nh p đã đ t đ


c quan tâm ngay sau khi s th a thu n v

c nh m t o ni m tin n đ nh cho ng i lao đ ng, c đông và khách

hàng. i u này s gi m thi u r i ro t h l y gi bí m t thông tin do nh ng tin đ n và tr ng
thái tâm lý b t n gây ra.
Cu i cùng, t th c tr ng M&A c a n n kinh t th gi i trong th i gian qua, ta th y đ

c

hi u qu c a ho t đ ng này mang l i là không nh . Chính vì v y nh m lành m nh hóa các
ngân hàng Vi t Nam, chính sách tái c u trúc ngân hàng thông qua M&A là đúng đ n.

1.7 Hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng th

ng m i.

1.7.1 Khái ni m hi u qu ho t đ ng.
Theo ngân hàng trung

ng Châu Âu –ECB, hi u qu ho t đ ng là kh n ng t o ra l i

nhu n b n v ng. L i nhu n thu đ
ng và t ng c

c đ u tiên dùng d phòng cho nh ng kho n l b t

ng v th v v n, r i c i thi n l i nhu n thu đ


c trong t

ng lai thông

qua đ u t và các kho n l i nhu n gi l i.
Theo t đi n toán kinh t , hi u qu ho t đ ng đ
doanh nghi p ho c các ngân hàng đ t đ

c hi u là m c đ thành công mà các

c trong vi c phân b các đ u vào có th s

d ng và các đ u ra mà h s n xu t đáp ng m c tiêu đã đ nh tr

c.

Nh v y có nhi u quan đi m v hi u qu ho t đ ng nói chung c ng nh hi u qu ho t
đ ng c a ngân hàng th
th

ng m i có th đ

ng m i nói riêng. V y hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng

c hi u theo ba khía c nh:

Th nh t hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng th

ng m i là m t ph m trù kinh t ph n


ánh trình đ s d ng các ngu n l c đã có đ đ t m c tiêu, nó th hi n m i t

ng quan


×